US nagpahamtang og sanctions sa ICC human makadaog og Nobel Peace Prize ang kanhi huwes niini

Nagpahamtang og sanctions ang administrasyon ni US President Donald Trump batok sa International Criminal Court (ICC) niadtong Biyernes, pipila ka oras human makadaog og Nobel Peace Prize ang usa sa kanhing mga huwes niini, nga mahimong hinungdan sa diplomatikong panagbangi tali sa Washington ug sa mga kaalyado niini sa Europe.

Gikondena ni ICC Deputy Prosecutor Nazhat Shameem Khan ang mga sanctions ug miingon nga dili kini makapahunong sa trabaho sa korte.

Dugay nang supak ang administrasyon ni Trump sa ICC, nga gitukod niadtong 2002 aron maghusay sa mga kaso sa war crimes, crimes against humanity, ug genocide. Una nang nagpahamtang og sanctions ang administrasyon batok sa mga prosecutor ug huwes niini. Apan mas halapad ang lakang niadtong Biyernes tungod kay posibleng maapil sa silot ang mga kompanyang naghatag og serbisyo sa korte mismo.

"President Trump will never allow the International Criminal Court to prosecute Americans," matod ni Secretary of State Marco Rubio sa usa ka pahayag nga unang gipatik sa Reuters.

"That is why, today, the United States is sanctioning the International Criminal Court. We will ban transactions with this rogue court, cutting off their resources and crippling its ability to operate."

Miingon si ICC Deputy Prosecutor Khan sa Reuters nga ang mga sanctions "must be condemned".

"The sanctions are intended to undermine the rule of law internationally and the work that an independent judicial institution is doing," matod ni Khan. "Our work will continue across all our situations, our investigations and our prosecutions."

Gikondena sa Washington ang ICC tungod sa mga arrest warrant nga giisyu batok sa mga opisyal sa Israel, lakip si Prime Minister Benjamin Netanyahu, ug sa miaging imbestigasyon sa mga lihok sa mga sundalong Amerikano sa Afghanistan, nga matod sa ICC, "deprioritized" na.

Adunay 125 ka nasod nga miyembro sa ICC, lakip ang tanang nasod sa European Union (EU) ug tanang miyembro sa NATO gawas sa United States ug Turkey. Nakadawat ang korte og lig-ong suporta sa publiko gikan sa mga miyembrong nasod, lakip ang dagkong kaalyado sa US. Ang ICC nahimutang sa Netherlands, nga miyembro usab sa EU ug NATO.

Si Navi Pillay, usa ka eksperto sa balaod gikan sa South Africa nga nakadaog sa Nobel Peace Prize sayo niadtong Biyernes, nagsilbi kaniadto isip huwes sa Appeals Chamber sa ICC gikan 2003 hangtod 2008. Matod sa Nobel Prize Committee, ang pagpili kaniya gitumong aron "issue a reminder" sa panahon nga ang "judges and institutions of international law are under political attack".

"An international legal system in which war criminals are held to account and the victims of abuse see justice served is a precondition for a peaceful world," matod sa komite.

Matod ni Rubio, gihan-ay ang mga sanctions aron hatagan ang korte ug ang mga miyembrong nasod niini og oportunidad nga tubagon ang mga kabalaka sa US.

Gitugotan dayon sa Washington ang pipila ka eksepsiyon. Wala madugay human ipahibalo ang mga sanctions, nagpagawas ang US Treasury og upat ka general licences nga nagtugot sa pipila ka transaksiyon alang sa telecommunications, software, ug pension payments sa ICC, ingon man sa mga transaksiyon nga may kalabotan sa mga detenido niini.

US NAGDAHOM NGA PUGNGAN SA MGA KAALYADO ANG ICC

Kasagarang gidili sa US sanctions ang tanang kompanyang nakabase sa Amerika nga makigtransaksiyon sa usa ka organisasyong gipahamtangan og sanctions. Tungod niini, mapugos ang mga bangko nga mosira sa mga account, ang mga kompanya sa insurance nga mohunong sa ilang coverage, ug ang mga kompanya sa software nga mohunong sa pagpakigtambayayong.

Sa unang termino ni Trump, nagpahamtang ang iyang administrasyon og sanctions batok sa pipila ka opisyal sa ICC, apan gibawi kini sa administrasyon ni President Joe Biden. Nagpahibalo pag-usab ang Washington og bag-ong sanctions pipila lang ka adlaw human mibalik sa puwesto si Trump niadtong Enero 2025.

Sulod sa pipila ka bulan, nangandam na ang mga opisyal sa ICC sa posibilidad nga ang korte mismo ang pahamtangan og sanctions. Ilang gipulihan ang Microsoft software sa mga computer sa opisina og open-source nga mga programa ug naghimo og bag-ong mga kasabotan alang sa banking ug health insurance.

Sayo niining semanaha, giawhag ni ICC Registrar Osvaldo Zavala Giler ang EU nga mangandam sa paggamit sa gitawag nga "blocking mechanism", nga nagtugot niini sa pagpanalipod sa mga nasod sa Europe batok sa epekto sa sanctions nga moabot gawas sa hurisdiksiyon sa US.

Sa iyang pahayag, miingon si Rubio nga gilangan sa United States ang pagpahamtang sa sanctions tungod kay naglaom kini nga tubagon sa ICC ug sa mga nasod nga kabahin sa nagtukod nga Rome Statute ang mga kabalaka sa US, apan wala nila kini matubag.

"Either the ICC will end its threats, or we will end the ICC. We expect our allies, many of whom are part of the ICC and that rely on American servicemembers for their defense, to rein in the court," matod ni Rubio.

"We have structured this action to provide an opportunity for States Parties to negotiate and present a solution to address our concerns. If these efforts do not bear fruit, we will continue to adjust accordingly," matod ni Rubio.

-Ato ni Bai