Pope Leo, mipasidaan nga posibleng mahimong 'charade' ang UN ug ubang grupo

PARIS – Mipahayag si Pope Leo niadtong Biyernes nga nag-atubang og krisis ang United Nations (UN) ug uban pang multilateral nga mga organisasyon. Sa iyang pakigpulong sa headquarters sa UNESCO, ang ahensiya sa UN alang sa kultura ug edukasyon sa Paris, mipasidaan siya nga posibleng mahimong "charade" ang internasyonal nga dayalogo.

Ang unang Amerikano nga nahimong Santo Papa mibisita sa France samtang nagpadayon ang tensiyonado nga UN General Assembly sa New York. Gisaway usab niya ang mga lider sa kalibotan nga wala magtahod sa rule of law, apan wala siya maghingalan og bisan kinsa.

"Instead of respecting the law, those in power invoke it when it serves their interests and disregard it when it restrains them, treating even justice itself as though it were a commodity to be bought and sold," matod sa Santo Papa.

Matod niya, ang UN ug uban pang multilateral nga mga organisasyon "are experiencing a crisis of effectiveness". Dugang niya, "Dialogue is seen as an obstacle to action rather than a resource for peace, a charade rather than an opportunity to seek the common good together."

Si Leo, nga nahimong Santo Papa niadtong Mayo 2025, nakapukaw sa kasuko ni US President Donald Trump sayo ning tuiga human niyang gisaway ang gubat sa Iran.

Ang UN General Assembly karong tuiga, nga matapos sa Lunes, nahimong lugar sa init nga mga panaglalis. Sa iyang pakigpulong niadtong Martes, gihulga ni Trump nga laglagon ang Iran kung dili kini mosugot sa mga kondisyon aron matapos ang gubat. Niadtong Huwebes, daghang delegado ang nanggawas sa assembly hall samtang nagpamulong si Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu.

Gipahibalo ni Trump niadtong 2025 nga mobiya ang Estados Unidos sa UNESCO.

Si Leo anaa sa upat ka adlaw nga pagbisita sa tulo ka siyudad sa France, diin naningkamot siyang mapasig-uli ang pagsalig sa Simbahan human sa mga iskandalo sa pag-abuso nga nakapakurat sa tibuok nasod.

POPE MIPASIDAAN SA MGA RISGO SA AI

Gihimong usa sa mga nag-unang isyu ni Pope Leo ang pagpahimangno bahin sa mga risgo sa artificial intelligence (AI) sulod sa iyang 16 ka bulan nga pagpangulo sa Simbahang Katolika. Gihatagan usab niya kini og dakong pagtagad sa iyang pagbisita sa France.

Sayo niadtong Biyernes, giawhag niya ang kalibotan nga susihon pag-usab ang pagpalambo sa artificial intelligence. Sa iyang pakigpulong atubangan sa mga lider sa France, mipasidaan siya nga ang AI posibleng makamugna og kaugmaon diin ang "a paradise of machines" maoy mokontrol sa kalibotan.

"If we are to avoid losing our humanity amid a 'paradise of machines' invading and conditioning our daily lives, there is an urgent need for education in ethical discernment," matod niya samtang nagpamulong ilalom sa mga kisame nga gidekorasyunan og bulawan sa Elysee Palace.

NOTRE-DAME

Mainitong giabiabi sa daghang tawo ang Santo Papa sa iyang pag-abot sa gipahiuling Notre-Dame cathedral aron mangulo sa usa ka prayer service. Kini ang unang pagbisita sa usa ka Santo Papa sa katedral sukad sa dakong sunog nga hapit nakaguba sa makasaysayang Gothic nga estruktura niadtong 2019.

"The collective effort to rebuild it, and the splendour of the result reveal that the heart of a people beats here, and that here we stand at the living center of a civilization, where past and future embrace, where heaven and earth meet," matod niya.

SECULAR NGA NASOD

Ang France usa ka secular nga nasod diin gilatid sa balaod niadtong 1905 ang pagbulag sa simbahan ug estado. Sukad sa panahon human sa gubat, padayong mikunhod ang gidaghanon sa mga tawo nga nagpaila nga sakop sa Simbahang Katolika, susama sa nahitabo sa ubang mga nasod nga tradisyonal nga Katoliko.

Nahitabo ang pagbisita ni Leo samtang adunay panaglalis tali sa mga lider sa Simbahang Katolika sa France ug sa gobyerno bahin sa paglakip sa katungod sa aborsyon sa konstitusyon sa France niadtong 2024 ug sa pagpasa sa balaod nga nagtugot sa assisted dying alang sa mga hamtong nga adunay mga sakit nga dili na mamaayo.

Niadtong Biyernes, hugot nga gibalik ni Pope Leo ang pro-life nga mga pagtulon-an sa Simbahang Katolika ug gisaway ang mga lakang nga nagtugot sa assisted dying alang sa mga tawo nga adunay mga sakit nga dili na mamaayo.

"I am concerned … by those trends in society that risk turning science and technology into profit-driven ventures promoting genetic manipulation, surrogacy, the trade in human organs or the possibility of arranging one’s own death," matod niya.

POPE MAKIGKITA SA MGA NALUWAS SA PAG-ABUSO

Samtang niini, naglaom ang lokal nga mga lider sa Simbahan nga ang pagbisita sa Santo Papa makatabang sa pagpasig-uli sa pagsalig sa Simbahang Katolika human sa usa ka taho niadtong 2021 nga nakadiskobre nga dul-an sa 330,000 ka batang Pranses ang nakasinati og pag-abuso gikan sa mga Katolikong pari ug lay leaders sulod sa pito ka dekada.

Sukad niadto, nagpatuman ang mga obispo sa France og mga lakang alang sa kompensasyon ug pagpanalipod. Apan padayong nanawagan ang mga naluwas sa pag-abuso nga ipakita sa mga lider sa Simbahan ang ilang pagpanubag.

"Leo bears the immense responsibility of 'declaring enough is enough'," matod sa 66-anyos nga si Alain Esquerre, spokesperson sa mga biktima sa Notre-Dame de Bétharram Catholic institution, ngadto sa Reuters.

Makigkita ang Santo Papa sa pito ka Pranses nga biktima sa pag-abuso sa mga Katolikong pari sa Domingo sa Lourdes.

-Ato ni Bai