Agosto, usa sa pinakainit nga bulan nga natala sa kalibotan

BRUSSELS- Nasinati sa kalibotan ang usa sa pinakainit nga mga bulan sukad nagsugod ang mga rekord, diin ang average global temperature niadtong Agosto misaka sa kapin 1.5 degrees Celsius (2.7 degrees Fahrenheit) ibabaw sa pre-industrial levels, matod sa EU's Copernicus Climate Change Service (C3S) niadtong Huwebes.

Mikaylap sa nagkalainlaing bahin sa kalibotan ang grabeng panahon ug mga kalamidad nga may kalabotan sa klima sa miaging bulan. Matod sa mga siyentista, posibleng adunay papel ang climate change sa mga landslide ug flash flood nga nakapatay og gatosan ka tawo sa Nepal ug Tibet sa China, bisan padayon pa nga gitun-an ang eksaktong mga hinungdan. Misamot ang mga wildfire gikan sa Indonesia hangtod Greece ug Belgium, samtang miigo ang grabeng hulaw sa Hungary ug Romania.

Importante ang pagsaka sa temperatura og kapin 1.5 C ibabaw sa pre-industrial levels tungod kay kung masukod kini isip average sulod sa daghang dekada, mao kini ang lebel sa pag-init nga gisaad sa dul-an 200 ka nasod nga paningkamotang malikayan ubos sa 2015 Paris climate agreement, aron malikayan ang labing grabeng epekto sa climate change.

Ang Agosto mao ang unang bulan sukad Nobyembre 2025 nga ang average temperature sa kalibotan milapas og 1.5 C ibabaw sa pre-industrial levels.

Sa average global surface air temperature nga 16.96 C, parehas ang Agosto ug Hulyo 2023 isip pinakainit nga bulan nga natala sa kalibotan. Mas init kini og 1.65 C kaysa average temperature sa planeta niadtong ika-19 nga siglo, sa wala pa nagsugod ang mga tawo sa dinagkong pagsunog og lana, coal ug gas alang sa industriya, matod sa C3S.

Ang emissions gikan sa pagsunog niining mga fossil fuel mao ang nag-unang hinungdan sa climate change.

"We've really seen the impact across Europe of how maladapted we are, with roads melting, train lines buckling, schools closing, hospitals completely overwhelmed, and record wildfires for the time of year," matod ni Samantha Burgess, strategic lead sa European Centre for Medium-Range Weather Forecasts.

"The narrative around climate change has really transitioned from being quite an abstract concept that happens in a faraway place, to disrupting our daily lives," matod niya.

Gikumpirma sa datos nga ang western Europe bag-o lang miagi sa pinakainit nga ting-init nga natala, diin daghang rehiyon ang adunay talagsaong ubos nga lebel sa tubig sa mga suba ug kaumog sa yuta. Nakadugang kini sa problema sa mga mag-uuma human nadaot ang mga tanom tungod sa sunod-sunod nga grabeng heatwave sukad Mayo.

ANOTHER 1.5 C BREACH

Wala pa teknikal nga milapas ang kalibotan sa 1.5 C target sa Paris Agreement, nga nagtumong sa average temperature sulod sa daghang dekada ug dili sa temporaryong pagsaka. Sa pagkakaron, ang long-term warming level sa kalibotan anaa sa mga 1.4 C ibabaw sa pre-industrial levels.

Gipahayag sa U.N. sa miaging semana nga dili na posible nga mapabilin ang long-term 1.5 C goal. Giawhag niini ang mga gobyerno nga mas paspason ang pagkunhod sa CO2 emissions aron limitahan ang pagsobra sa target.

Ang mga rekord sa C3S nagsugod niadtong 1940 ug gi-cross-check sa global temperature records nga nagsugod pa niadtong 1850.

Dili lamang sa yuta natala ang grabeng kainit sa miaging bulan. Nakatala usab ang kadagatan sa kalibotan gawas sa polar regions sa usa sa pinakataas nga sea surface temperature alang sa bisan unsang bulan nga natala, matod sa C3S.

Sa tropical Pacific, ang record-high temperatures gipasamot sa pagtungha sa El Nino weather pattern, nga gilaumang mokusog sa umaabot nga mga bulan ug posibleng makapasaka pa sa global temperatures.

-Ato Ni Bai