Korte Suprema Gibasura ang 3 Petisyon Batok sa Pagpaubos sa Vote Threshold sa Impeachment

Gibasura sa Supreme Court of the Philippines (SC) ang tulo ka managlahing petisyon nga nagkuwestiyon sa kontrobersiyal nga desisyon sa Senate impeachment court nga ipaubos ang gidaghanon sa boto nga gikinahanglan aron makonbikto si Vice President Sara Duterte.

Sa press briefer nga gipagawas niadtong Miyerkules (Setyembre 30, 2026) human sa full En Banc session niini, gikumpirma sa High Tribunal ang pagbasura sa mga petisyon nga gisang-at nila:

• kanhi Executive Secretary Victor D. Rodriguez (G.R. No. E-08529),

• Atty. Berteni Cataluña Causing (G.R. No. E-00729), ug

• Atty. Ernesto B. Francisco, Jr. (G.R. No. E-08543).
  

Gikutlo sa SC ang procedural grounds, lakip ang kakulang sa standing ug prematurity, isip mga hinungdan sa pagbasura sa mga petisyon.

Ang mga legal nga argumento nga gibasura sa SC

Nangatarongan ang mga petisyon nga gibasura sa High Tribunal nga dili hustong giusab sa Senado ang mga mando sa Konstitusyon.

Nangatarongan si Rodriguez nga ang Senado epektibong nag-amendar sa Konstitusyon nga wala moagi sa gikinahanglang constitutional process ug nangayo siya og temporary restraining order (TRO). Sa press briefer, matod sa SC, giangkon ni Rodriguez nga ang Senado “amended the Constitution “by adding a qualification not found i n its text. Nangayo siya sa SC nga ipawalay-bisa ang ruling ug ideklarar nga ang bisan unsang kausaban sa Article XI, Section 3(6) kinahanglan moagi sa constitutional process alang sa amendment o revision.

Giinsistir ni Causing nga ang tanang naglingkod nga senador kinahanglan iapil sa pag-ihap sa boto bisan pa kon sila detinado, adunay kahimtang sa panglawas, o wala mitambong.

Nangayo siya og status quo ante order (SQAO) ug direktiba nga magmando nila Senators Jose “Jinggoy” Estrada Jr., Rodante Marcoleta, ug Ronald “Bato” dela Rosa nga moapil.

Gipabilin ni Francisco, Jr. nga tungod sa 24-member constitutional makeup sa Senado, kinahanglan kanunay nga 16 ka boto ang minimum nga gikinahanglan aron makonbikto.

Ang ruling sa Senado sa mga boto alang sa conviction

Naggikan ang legal nga panaglalis sa bag-ong ruling sa Senado, nga naglingkod isip Impeachment Court, nga nagtakda nga ang constitutional requirement nga two-thirds majority ubos sa Article XI, Section 3(6) magamit lamang sa mga senador nga legal ug aktuwal nga makahimo sa pag-apil sa trial sa panahon sa pagboto.

Ubos sa kasagarang kahimtang diin makaapil ang tanang 24 ka napiling miyembro, gikinahanglan ang 16 ka boto aron makonbikto.

Apan sumala sa taho sa Reuters niadtong Setyembre 23, 2026, gipaubos sa Philippine Senate, nga naglingkod isip impeachment court, ang gidaghanon sa boto nga gikinahanglan aron makonbikto si Duterte, nga nagpaubos sa threshold nga kinahanglan makab-ot sa prosecution aron makakuha og guilty verdict.

Nagdesisyon ang korte nga ang mga senator-judge lamang nga makahimo sa pag-apil sa trial ang kinahanglan iapil sa pagkuwenta sa threshold alang sa conviction. Upat sa 24 ka senator-judge ang wala makaapil sa proceedings ug dili makaboto.

Nagkinahanglan ang Konstitusyon og two-thirds vote aron makonbikto ang usa ka impeached official, busa nagpasabot ang desisyon nga 14 na ka boto imbis 16 ang gikinahanglan sa prosecution aron makakuha og conviction. Mahimong adunay mas lapad nga epekto ang desisyon kon mas daghang senator-judge ang dili na makahimo sa pag-apil sa proceedings.

Trese ka magbabalaod ang mibotar pabor sa ruling, samtang unom, nga kadaghanan giisip nga mga kaalyado ni Duterte, ang wala moapil sa proceedings. Usa ka senador ang mibotar batok sa pagpaubos sa vote threshold.

Upat ka senador ang wala makaapil sa impeachment trial ni Duterte tungod sa mga legal nga aksyon batok sa pipila kanila, lakip ang iskandalo nga nalambigit sa multi-billion-peso nga programa sa public works ug ang imbestigasyon sa International Criminal Court sa madugo nga “war on drugs” nga gipangulohan sa amahan ni Duterte nga si kanhi President Rodrigo Duterte.

Dakong epekto sa 2028 Presidential Race

Dakong kausaban sa dagan sa high-profile trial ang procedural victory sa prosecution, nga maoy kinatumyan sa mapait nga pagkabungkag sa politikal nga relasyon tali sa Vice President ug President Ferdinand Marcos Jr.

Bisan tuod dungan silang midaog sa dakong kalamposan niadtong 2022 ubos sa “UniTeam” alliance, nabungkag na ang ilang panag-uban tungod sa mga panaglalis bahin sa budget allocations, direksyon sa mga polisiya, ug gahum sulod sa Kongreso.

Si Duterte, nga giisip sa kadaghanan nga usa sa mga nag-unang pangalan sa 2028 presidential race, nag-atubang og mga akusasyon sa sayop nga paggamit sa pondo sa gobyerno, pagtigom og unexplained wealth, ug paghulga sa kinabuhi nila President Marcos, First Lady Liza Araneta-Marcos, ug kanhi Speaker Martin Romualdez.

Kanunay niyang gipanghimakak ang tanang alegasyon, samtang nag-atubang usab siya og laing criminal charges alang sa grave threats diin nakagawas siya karon pinaagi sa piyansa.

Ang conviction sa Senate Impeachment Court magdala og awtomatikong disqualification sa paghupot og public office, nga epektibong makatangtang kaniya sa 2028 presidential race. -Ato ni Bai