Defense ni VP Duterte: Walay Basihan nga Usbon ang 16 ka Boto

Gipugos sa defense counsel ni Vice President Sara Duterte niadtong Miyerkules ang Senate Impeachment Court nga ipadayon ang pirming 16 ka boto nga gikinahanglan aron makonbikto, ug nangatarungan nga ang unang desisyon sa korte bahin sa gikinahanglang boto epektibo na ug dili na mahimong usbon nga walay igong basihan. Sa ika-29 nga adlaw sa trial, nangatarungan si defense lawyer Michael Poa nga walay supervening event nga nahitabo sukad nagsugod ang proceedings nga mahimong basihan sa pag-usab sa gidaghanon sa boto nga gitakda sa unang adlaw ni Presiding Officer Francis “Chiz” Escudero. “Last July 6, 2026, on the very first day of trial, the presiding officer ruled that the voting threshold to convict is 16. At that time, no senator-judge objected. No senator-judge sought reconsideration. No senator-judge appealed. Your Honors, that was over two months ago. There is no supervening event. Our point is, nothing changed between July 6 and today,” matod ni Poa ngadto sa Senado.

Bahin sa pamaagi, gipasabot ni Poa nga ang kawalay klarong deadline ubos sa impeachment rules wala maghatag sa korte og kagawasan nga buksan pag-usab bisan kanus-a ang mga isyu nga nahukman na.

“Reading the rules on impeachment, under Rule 6, there is no timeframe within which a motion for reconsideration can be considered,” dugang ni Poa. “Naturally, because that should have been brought up at the earliest opportunity. But that did not happen.” Mipasidaan si Poa nga ang pag-usab sa gidaghanon sa gikinahanglang boto samtang nagpadayon ang trial direktang makalapas sa constitutional right to due process ni Vice President Duterte.

Sa ulahi, mipahayag si lead defense counsel Sheila Sison nga ang tanan nilang sunod nga pag-apil himuon na ad cautelam (with caution) samtang nangandam sila sa paggamit sa tanang legal remedies, lakip ang posibleng pagdala sa isyu ngadto sa Supreme Court.

Gipahayag kini nga baruganan sa defense samtang gisubli sa House prosecution panel ang panawagan niini nga ibase sa korte ang two-thirds nga gikinahanglang boto aron makonbikto ngadto lamang sa mga senador nga aktibo, presente, ug makahimo sa ilang judicial duties.

Nangatarungan si prosecutor ug Akbayan Rep. Chel Diokno nga ang pag-apil sa mga senador nga wala o dili makahimo sa ilang katungdanan sa denominator makabaliko sa mekanismo nga gitakda sa Konstitusyon.

“A situation where a senator is unable to take the oath or is legally prevented from performing a senator’s job… each of them cannot hear the evidence, deliberate, and vote. Their inability to participate is beyond dispute. And yet, if the denominator is fixed at 24, conviction would always require 16 votes. That would be absurd,” pangatarungan ni Diokno.

Nibalik ang lalis bahin sa jurisdiction human pormal nga giapelar ni Senator-Judge Erwin Tulfo ang desisyon niadtong Hulyo 6, ug gipasiugda nga upat sa 24 ka senator-judges ang kasamtangang dili makaapil sa trial: nagpabiling detained sila Senators Jinggoy Estrada ug Rodante Marcoleta tungod sa pending charges nga may kalabotan sa giingong mga kontrobersiya sa flood control projects ug wala gideklarang campaign contributions, matag usa.

Wala makatambong si Senator Ronald “Bato” dela Rosa taliwala sa standing arrest warrant gikan sa International Criminal Court (ICC) kalabot sa anti-drug campaign sa miaging administrasyon.

Nagpadayon si Senator Loren Legarda sa iyang extended medical leave sa gawas sa nasod samtang nagpatambal sa seryosong sakit sa baga.

Desisyon sa Korte

Sa usa ka makasaysayang pagbalikwas niadtong Miyerkules sa hapon, miboto ang Senate Impeachment Court og 13–1 aron aprobahan ang appeal ni Tulfo ug isalikway ang pirming 16 ka boto nga gikinahanglan.

Ubos sa bag-ong pormula, dili iapil ang mga senador nga mahulog sa lima ka piho nga kahimtang:

• Detained, suspended, o legal nga gipugngan sa pagtuman sa ilang opisyal nga katungdanan.

• Gipangita sa law enforcement authorities ug wala mahibaloi ang ilang nahimutangan.

• Dili makahimo tungod sa pisikal o medikal nga kahimtang.

• Dili maabot sa coercive processes sa Senado.

• Ubang susamang kahimtang nga adunay igong ebidensiya.

Giklaro usab sa korte nga kung adunay fraction sa pagkuwenta sa two-thirds nga gikinahanglang boto, awtomatiko kining ipataas ngadto sa sunod nga tibuok nga numero aron mapadayon ang minimum nga two-thirds nga requirement.

Napulog tulo ka senator-judges ang miboto pabor sa pagbalikwas sa orihinal nga gikinahanglang boto: Vicente Sotto III, Juan Miguel Zubiri, Sherwin Gatchalian, Bam Aquino, JV Ejercito, Risa Hontiveros, Lito Lapid, Panfilo Lacson, Francis Pangilinan, Mark Villar, Raffy Tulfo, Erwin Tulfo, ug Joel Villanueva.

Si Presiding Officer Francis “Chiz” Escudero lamang ang miboto batok, ug gipadayon niya ang iyang orihinal nga legal interpretation samtang mipasalig nga ipatuman niya ang desisyon sa kadaghanan. Unom ka senator-judges ang wala miapil sa pagboto: Alan Peter Cayetano, Pia Cayetano, Christopher “Bong” Go, Imee Marcos, Camille Villar, ug Robinhood Padilla.

“The presiding officer, after all, is not the court,” matod ni Escudero human sa pagboto. “He is merely the custodian of the process, not the proprietor of its outcome. This is the essence of democracy—that disagreement be preserved without obstruction and that lawful results be obeyed without resentment.” -Ato ni Bai