Trump Misalikway sa Sugyot sa Iran nga Hunongon ang Panag-away Sulod sa Pito ka Adlaw

Gisalikway ni US President Donald Trump ang sugyot sa Iran nga ablihan pag-usab ang Strait of Hormuz ug hunongon ang panag-away sa rehiyon sulod sa pito ka adlaw, ug giingnan ang iyang mga kawani nga nagdahom siyang ipadayon ang pagpamomba human sa piniliay sa Kongreso sa Nobyembre, sumala sa taho sa Wall Street Journal niadtong Biyernes nga mikutlo sa wala hinganli nga mga opisyal sa US.

Miingon si Iran’s Foreign Minister Abbas Araqchi sa mga tigbalita sa United Nations niadtong Biyernes nga gipadala sa Iran ang plano niini alang sa kalinaw ngadto sa US pinaagi sa mga tigpataliwala gikan sa Qatar. Matod niya, kung adunay kasabotan, magsugod ang pito ka adlaw nga ihap sa dili pa ablihan pag-usab ang Strait of Hormuz ug hunongon ang panag-away sa rehiyon.

“If there is seriousness on the US side to come to a deal and reopen the Strait of Hormuz, everything is now prepared,” matod ni Araqchi.

Una nang miingon ang usa ka opisyal sa US ngadto sa Reuters nga ang US ug Iran adunay “positive and constructive discussions through the mediators,” apan pribadong nagduhaduha si Trump nga tumanon sa Iran ang iyang mga gipangayo, sumala sa taho sa Journal.

Giingnan ni Trump ang iyang mga kawani nga nakita niyang posibleng ipadayon pag-usab ang pagpamomba, sumala sa Journal.

Wala dayon makumpirma sa Reuters ang maong taho.

Gipakita sa mga paningkamot sa diplomasya atol sa UN General Assembly sa New York ang dakong epekto sa pito ka bulan nang panagbangi sa tibuok kalibotan. Nakabalda kini sa pag-agos sa krudo agi sa usa sa labing importanteng agianan sa mga barko sa kalibotan ug nakadani sa pag-apil sa mga gahum sa rehiyon ug sa ubang bahin sa kalibotan.

Kung mouyon ang US, mahimong magsugod ang naggubat nga mga partido og mas lapad nga panaghisgot “on mutually agreed subjects,” matod ni Araqchi. Ablihan pag-usab sa Tehran ang Strait of Hormuz ug hunongon ang panag-away sa tanang dapit, lakip sa Lebanon. Isip kabahin sa plano, kinahanglan tangtangon sa United States ang pagbabag niini sa mga pantalan sa Iran, buhian ang gipugngang mga pondo sa Iran, ug tangtangon ang mga silot niini sa krudo.

BALIK SA DIPLOMASYA?

Gisugyot sa Iran ang pito ka adlaw nga plano human mapakyas ang nangaging mga paningkamot sa diplomasya sa pagtapos sa gubat, nga nagsugod niadtong Pebrero 28 pinaagi sa mga pag-atake sa US ug Israel.

Sukad niadto, nagsige og hunong ug balik ang mga pag-atake sa gubat, nga nakapatay og liboan samtang nagpaluya sa naandang pwersa militar sa Iran ug nakadaot sa ekonomiya niini nga daan nang naglisod.

Mibalos ang Iran ug mga kaalyado niini pinaagi sa pagpalapad sa panagbangi sa tibuok rehiyon. Giatake sa Iran pinaagi sa mga drone ug missile ang mga kaalyado sa US sa Gulf, samtang gipuntirya sa mga kaalyado nitong Houthi sa Yemen ang mga interes sa Saudi. Gibasol ang mga armadong grupo sa Iraq nga kaalyado sa Iran sa pag-atake sa usa ka tubo sa krudo nga temporaryong nakapakunhod pa sa suplay sa krudo sa Saudi sa merkado. Samtang niini, nakig-engkwentro ang Hezbollah nga gisuportahan sa Iran sa mga pwersa sa Israel sa Lebanon.

Tungod kay giatake sa mga Houthi fighters nga nalambigit sa Iran ang gobyerno sa Yemen nga gisuportahan sa Saudi ug giila sa internasyonal nga komunidad, ug tungod sa mga missile sa Houthi nga miigo sulod sa Saudi Arabia, nagkahiusa ang mga kaalyado sa gingharian aron ipakita ang ilang suporta.

Nagkita sa Riyadh niadtong Biyernes ang mga opisyal sa depensa sa Turkey ug Pakistan, nga parehong kauban sa Saudi Arabia sa usa ka hiniusang kasabotan sa depensa, aron susihon ang kahimtang sa seguridad ug hisgutan ang pagtinabangay sa paniktik, koordinasyon sa militar, ug paghiusa sa mga pwersa, matod sa Saudi defense ministry sa usa ka pahayag.

Gipagawas ang maong pahayag usa ka adlaw human nagkita ang mga foreign minister sa Saudi, Pakistan, ug Turkey ubos sa Mecca Joint Defense Agreement.

Nakapahinabo og bag-ong krisis sa katawhan ang kagubot sa Yemen, matod sa United Nations children’s agency niadtong Biyernes, nga nagtaho sa pagsaka sa grabeng kakulang sa sustansiya taliwala sa mga bata. -Ato ni Bai