Senador Pangilinan Gisugyot ang El Niño Dashboard sa Pagsubay sa Tabang ug Kadaot sa Uma

Gisugyot ni Senator Francis Pangilinan niadtong Lunes ang usa ka El Niño dashboard nga ma-access sa publiko aron makasubay ang mga mag-uuma, mangingisda ug lokal nga gobyerno sa peligro sa hulaw, suplay sa tubig, pagkawala sa produksyon ug tabang sa gobyerno samtang nagkagrabe ang uga nga panahon.

Maghatag ang gisugyot nga sistema og kanunay nga kasayuran bahin sa mga sistema sa irigasyon, mga uma ug komunidad nga naapektuhan, mga tabang nga nahatag na, ug gitaho nga pagkawala sa kita ug produksyon.

Matod ni Pangilinan, ang paghimo niini nga impormasyon nga sayon makita sa publiko makatabang sa pagtino kon nakaabot ba ang tabang sa gobyerno ngadto sa mga komunidad sa dili pa grabeng maapektuhan ang ilang panginabuhian.

“May babala na tayo. Dapat ngayon pa lang naghahanda na tayo, hindi kung kelan tuyo na ang bukid at wala nang mahuling isda saka tayo kikilos (We already have a warning. We should prepare now, not wait until farms are dry and there are no fish to catch before acting),” matod niya.

Gihimo ang panawagan human sa pahibalo sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA) niadtong Setyembre 23 nga aktibo ang kusog nga El Niño ug posibleng mokusog pa kini pag-ayo gikan Setyembre hangtod Disyembre ug magpadayon hangtod sa unang katunga sa 2027.

Matod sa PAGASA, tungod sa El Niño mas dako ang posibilidad nga mas ubos sa naandan ang pag-ulan, lakip ang dugay nga uga nga panahon ug hulaw sa pipila ka lugar.

Gawas sa dashboard, gisugyot ni Pangilinan ang tagsa-tagsa ka plano sa pagpangandam sa matag probinsya nga motino sa mga lugar nga nameligro, magamit nga tubig alang sa irigasyon, mga tanom nga natanom na, ug mga komunidad nga nagsalig sa pagpangisda ug pagbuhi og isda nga mahimong manginahanglan og tabang.

Kinahanglan usab klarohon sa mga plano kon unsang mga opisina sa gobyerno ang responsable sa pagresponde ug unsang mga tabang ang mahimong ihatag sa dili pa mahitabo ang mga pagkawala.

“Hindi natin kayang pigilan ang El Niño pero kaya nating bawasan ang epekto nito sa ating mga magsasaka, mangingisda, at mamimili (We cannot stop El Niño, but we can reduce its impact on our farmers, fisherfolk and consumers),” matod ni Pangilinan.

Giawhag usab niya ang mas paspas nga pag-ayo ug pagpahiuli sa mga sistema sa irigasyon sa mga lugar nga sagad maigo sa hulaw, tukmang-panahong pagpanghatag og mga binhi nga makalahutay sa hulaw ug ubang gikinahanglan sa pagpanguma, ug sayong pagpangita og laing tinubdan sa tubig.

Alang sa mga prodyuser nga maapektuhan, matod ni Pangilinan nga kinahanglan andamon sa gobyerno ang paspas nga pagtimbang-timbang sa kadaot sa mga tanom, barato nga pautang, insurance ug tabang alang sa pagbangon aron dili mapugos ang mga mag-uuma ug mangingisda nga moduol sa mga tigpautang nga taas og tubo human mawad-an og kita.

Kinahanglan usab nga bantayan sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources ang mga lugar nga pangisdaan, katubigan sa sulod sa yuta ug mga baybayon nga mahimong maapektuhan sa dugay nga kainit ug kausaban sa kahimtang sa tubig, matod niya.

Gisuportahan usab ni Pangilinan ang gisugyot nga pagpabalik sa Presidential Task Force on El Niño ug miingon nga mahimong magpahigayon ang Senado og oversight hearing aron susihon ang pagpangandam ug mga lakang sa pagtubag sa El Niño.

Mipahimangno siya nga kon dili mapanalipdan ang mga nagprodyus og pagkaon, mahimo kining makaapekto sa mga konsumidor tungod sa pagkunhod sa suplay ug pagsaka sa presyo.

“Kapag pinabayaan natin ang ating mga food producers, sapul na naman ang presyo at supply ng pagkain (If we neglect our food producers, food prices and supply will again be hit),” matod ni Pangilinan. -Ato ni Bai