Senado Nagtuon sa Mas Klarong Pagbutyag sa Presyo sa Krudo ug Dugang Inspeksyon sa mga Gasolinahan

Gikonsiderar sa Senado ang duha ka lebel sa pagbutyag sa impormasyon bahin sa presyo sa krudo, diin obligahon ang mga kompanya sa lana nga mosumiter og detalyadong impormasyon sa gobyerno samtang hatagan ang mga konsumidor og kasayuran sa pagkalkula sa presyo.

Apan gipasidan-an sa mga representante sa industriya nga magkinahanglan og dugang mga inspektor aron mapatuman ang gisugyot nga mga kausaban sa gibana-banang 18,000 ka gasolinahan sa tibuok nasod.

Gisugyot ni Senate Committee on Energy chair Erwin Tulfo niadtong Huwebes ang maong pamaagi atol sa pagdungog bahin sa mga kausaban sa Oil Deregulation Law, aron mapalig-on ang pagmonitor sa gobyerno nga dili ibutyag ang mga kompidensyal nga impormasyon sa negosyo.

Ubos sa maong sugyot, kinahanglang ihatag sa mga kompanya sa petrolyo ngadto sa Department of Energy (DOE) ang kompletong impormasyon sa ilang mga gasto ug ginansya, samtang ang publiko makadawat og kinatibuk-ang datos sa presyo nga dili maghingalan sa tagsa-tagsa ka kompanya.

“Where do we draw the line between legitimate business confidentiality and the public's right to understand petroleum products?” pangutana ni Tulfo.

Matod ni DOE Oil Industry Management Bureau Director Rino Abad, mahimo kining ipatuman, ug importante nga adunay access ang mga regulator sa detalyadong impormasyon aron masuta kung makatarunganon ba ang mga kausaban sa presyo sa mga gasolinahan.

“If you want to understand the pump price, you really have to unbundle every centavo,” matod ni Abad.

Gipasabot niya nga kinahanglang ipakita sa mga kompanya sa lana ang matag bahin sa ilang presyo hangtod sa kataposang sentimo aron makumpara sa DOE ang tinuod nga gasto ug ang ilang gipahibaw nga mga kausaban sa presyo.

Alang sa publiko, mahimo lamang ipagawas sa departamento ang gilay-on sa mga presyo base sa datos nga gisumiter sa industriya nga dili ibutyag ang mga ngalan sa mga kompanya.

Gihatag ni Abad nga pananglitan ang posibleng report nga magpakita nga ang makatarunganong pagtaas sa presyo, base sa mga datos gikan sa 15 ka kompanya sa lana, anaa sa PHP5 hangtod PHP7 matag litro.

Matod niya, makatabang kini sa pagpadayon sa kompetisyon ug pagpanalipod sa sensitibong impormasyon sa negosyo, samtang masabtan sa mga konsumidor ang hinungdan sa pag-usab-usab sa presyo sa krudo.

Mga hagit sa pagmonitor

Gisuportahan usab sa Philippine Institute of Petroleum (PIP) ang mas klarong pagbutyag sa presyo, apan gipasidan-an niini nga magkinahanglan ang DOE og dugang mga kawani aron mapatuman ang mga kinahanglanon sa tibuok nasod.

Matod ni PIP assistant executive director Nimfa Villamayor, makasunod ang dagkong kompanya sa petrolyo sa gisugyot nga mga kinahanglanon sa pagbutyag sa impormasyon, apan mas lisod bantayan ang mga independenteng gasolinahan sa lagyong mga lugar.

“Additional manpower will be required for the DOE,” matod ni Villamayor, nga naghisgot sa gibana-banang 18,000 ka gasolinahan sa tibuok nasod.

Gipasabot niya nga mahimong dili mabantayan og tarong ang mga gasolinahang wala sakop sa dagkong kompanya sa lana kung kulang ang mga kawani sa departamento nga moinspeksyon sa mga lugar.

Giila ni Tulfo ang maong kabalaka ug gihimong pananglitan ang gagmayng tigbaligya og krudo sa Busuanga, Palawan, diin ang mga produktong petrolyo ginadala gamit ang mga drum ug gibaligya pag-usab sa mga independenteng tindahan.

Matod niya, nagpakita kini sa kalisod sa pagpatuman og parehas nga mga sumbanan sa pagpanalipod sa konsumidor sa mga komunidad nga walay establisadong mga gasolinahan.

Gipalapdan na sa DOE ang ilang pagmonitor pinaagi sa pakigtambayayong sa mga lokal nga panggamhanan ug mga ahensya sa pagpatuman sa balaod, lakip ang mga giya nga gipagawas niadtong Abril alang sa mga gitugotang kawani nga moinspeksyon sa mga tigbaligya og krudo.

Gipalig-on usab sa Supreme Court niadtong 2024 ang legalidad sa usa ka DOE circular nga nag-obligar sa mga kompanya sa lana sa pagbutyag sa detalyadong mga bahin sa kausaban sa presyo sa petrolyo, human gisalikway ang pagkuwestiyon sa industriya sa gahum sa departamento sa pagmonitor.

Ang pinakabag-ong mga paghisgot sa Senado nagtutok sa pagpalig-on sa legal nga mga lagda sa pagbutyag sa impormasyon, lakip kung unsaon sa mga regulator pagsusi sa kompidensyal nga datos sa mga kompanya samtang naghatag og mapuslanong impormasyon sa presyo ngadto sa mga konsumidor.

Gipasiugda ni Tulfo nga ang mas klarong pagbutyag sa presyo dili angay makadaot sa lehitimong operasyon sa mga negosyo, apan kinahanglan masiguro nga patas ug adunay makatarunganong basehan ang presyo sa krudo.

Girepaso karon sa komite ang gisugyot nga mga kausaban sa Republic Act No. 8479, o Downstream Oil Industry Deregulation Act of 1998, taliwala sa padayong kabalaka sa pag-usab-usab sa presyo sa krudo ug sa katakos sa gobyerno sa pagpanalipod sa mga konsumidor.

-Ato ni Bai