Gipunting ni Senador Cayetano ang giingong ‘pagbaliko sa patakaran’ sa impeachment ug pagpili sa liderato sa Senado

Gipahayag ni Senador Alan Peter Cayetano niadtong Lunes ang iyang kabalaka sa iyang giingong dili patas ug dili parehas nga paggamit sa mga patakaran sa Senado, ilabina sa umaabot nga impeachment trial ni Bise Presidente Sara Duterte ug sa bag-ong pagpili sa mga opisyal sa Senado.

Sa iyang Facebook livestream niadtong Hunyo 12, 2026, miingon si Cayetano nga sa sinugdanan, uyon siya sa posisyon ni Senador Win Gatchalian nga gikinahanglan ang duha ka-katulo (2/3) sa tanang miyembro sa Senado o 16 ka boto aron makondenar ang usa ka opisyal sa impeachment trial.

“Instinct ko sana purihin si Senator Win Gatchalian n’ung sinabi niyang 16 talaga y’ung kailangan para ma-convict ang impeachable officer (Ang una nakong pagbati mao ang pagdayeg kang Senador Win Gatchalian sa iyang giingon nga 16 gyud ka boto ang gikinahanglan aron makondenar ang usa ka opisyal nga gi-impeach),” matod ni Cayetano.

Niadtong Miyerkules, gisubli ni Gatchalian nga klaro ang gisulti sa Konstitusyon nga kinahanglan ang duha ka-katulo sa tanang 24 ka senador aron makab-ot ang usa ka conviction, bisan pa og dili kompleto ang motambong sa sesyon.

Apan, gipunting ni Cayetano ang iyang nakita nga dili pagkaparehas sa paggamit niini nga prinsipyo. Matod niya, sa dihang napili si Gatchalian isip Senate President Pro Tempore, 12 lamang ka boto ang iyang nakuha bisan pa man nga ang patakaran nagkinahanglan og mayoriya sa tanang miyembro sa Senado.

Sumala sa Rule II sa Senate Rules, ang mga opisyal sa Senado kinahanglan mapili pinaagi sa mayoriya sa tanang miyembro. Kung gamiton ang parehas nga basehan nga 24 ka senador nga gigamit sa impeachment, matod ni Cayetano nga 13 ka boto ang angay nga minimum nga mayoriya ug dili 12 gikan sa 22 ka senador nga miapil sa botohan niadtong panahona.

“Sinabi din nila [dati] paulit-ulit na kung wala kayong 13, hindi n’yo pwedeng palitan y’ung officers – the head of OSAA, the Senate Secretary, Senate President Pro Tempore, and the Senate President. Pero gumawa sila ng formula na pwede na ang 12 (Kanunay nilang giingon kaniadto nga kung wala moy 13 ka boto, dili ninyo mapulihan ang mga opisyal sama sa head sa OSAA, Senate Secretary, Senate President Pro Tempore, ug Senate President. Apan naghimo sila og pormula nga mahimong igo na kuno ang 12 ka boto),” matod niya.

Miingon si Cayetano nga kini nga nagkalainlaing interpretasyon sa patakaran mahimong makapawala sa pagsalig sa publiko, ilabina sa umaabot nga impeachment trial ni Bise Presidente Duterte nga gikatakdang sugdan sa Hulyo.

“Are we going to really have an impartial trial, or aayusin at luto na? Are we going to tell [people] the truth that dapat 16 to convict, or babawasan ba ng anim na senador para maging 12 na lang? (Magbaton ba gyud kita og patas ug walay pinalabing paglilitis, o daan na ba kining giluto? Isulti ba nato sa katawhan ang tinuod nga 16 ka boto ang gikinahanglan aron makondenar, o kuhaan ba nato og unom ka senador aron mahimong 12 na lang ang kinahanglan?),” pangutana niya.

Gipasiugda ni Cayetano nga ang impeachment proceedings kinahanglan mosunod pag-ayo sa Konstitusyon ug sa mga patakaran sa Senado, ug nagpasidaan batok sa bisan unsang pag-usab sa mga lagda nga mahimong tan-awon nga adunay politikal nga motibo.

Midugang siya nga mas lapad pa ang isyu kay sa impeachment lamang, tungod kay naglakip usab kini sa pagpanalipod sa transparency ug independensya sa Senado sa pagdumala sa mga imbestigasyon ug mga internal nga kalihokan niini.

“We’re fighting for truth – na lumabas ang buong katotohanan, maging sa impeachment ‘yan, Blue Ribbon Committee, sa leadership sa Senado (Nakigbisog kita alang sa kamatuoran aron mogawas ang kamatuoran, bisan pa sa impeachment, sa Blue Ribbon Committee, o sa liderato sa Senado),” matod ni Cayetano.

“We’re fighting na maging independent ang Senado at hindi utus-utusan lang ng Malacañang. We’re fighting na mawala ang corruption at poverty sa ating bansa (Nakigbisog kita aron mahimong independente ang Senado ug dili lamang mosunod sa sugo sa Malacañang. Nakigbisog usab kita aron mawala ang korapsyon ug kakabos sa atong nasud),” dugang niya.

-Ato ni Bai