Anti-Dynasty Law Posibleng Sakop Hangtod 4th Degree nga mga Paryente — Supreme Court

Gisugyot sa Supreme Court nga ikonsiderar sa Congress nga ang umaabot nga pagdili sa political dynasties mahimong mosakop sa mga paryente hangtod sa fourth civil degree, nga nagtumong sa kasamtangang constitutional ug statutory restrictions sa relasyon sa pamilya sulod sa gobyerno.

Gihimo sa High Court ang maong obserbasyon sa unanimous decision niini nga nagmando sa Congress nga maghimo og anti-political dynasty law sa labing sayong higayon, human makita nga nakahimo ang mga magbabalaod og grave abuse of discretion tungod sa kapakyasang ipatuman ang constitutional mandate sulod sa 39 ka tuig.

Samtang gipasiugda nga dili niini diktahan ang sulod sa balaod, gitumbok sa Supreme Court ang importanteng mga butang nga angay ikonsiderar sa congressional deliberation.

“The following discussion does not in any way impose upon Congress the substance on what to legislate but merely highlights key aspects for Congress’s deliberation,” mabasa sa decision.

Sa pagpatin-aw kon nganong mahimong gamiton isip modelo ang fourth civil degree, giingon sa korte nga giila na sa kasamtangang mga balaod ang gilapdon sa impluwensiya sa pamilya sulod sa gobyerno. Partikular nitong gihisgotan ang Article VII, Section 13(2) sa 1987 Constitution, nga nagdili sa asawa o bana sa Presidente ug sa iyang mga paryente sulod sa fourth civil degree of consanguinity or affinity nga ma-appoint sa importanteng mga posisyon sa gobyerno.

“Significantly, Article VII, Section 13(2) of the Constitution prohibits the president’s spouse and relatives by consanguinity or affinity within the fourth civil degree to be appointed as members of the Constitutional Commissions, the Office of the Ombudsman, or as secretaries, undersecretaries, chairpersons or heads of bureaus or offices, including government-owned or controlled corporations,” matod sa korte.

Gipasidan-an sa tribunal nga ang pipila ka dekada nga walay aksyon sa Article II, Section 26 sa Constitution nakahatag og grabeng kadaot sa pagdumala sa nasud.

“The concentration of political power within a narrow few has distorted democracy, weakened accountability, and fostered conditions conducive to corruption and political patronage,” matod sa decision. “When a clear constitutional mandate is left unimplemented for generations, the resulting harm begins to reflect in diminished public trust and stagnant governance.”

Bisan pa sa giya sa korte, ang eksaktong kahulugan ug gilapdon sa pagdili magpabiling ubos sa pagbuot sa lehislatura.

Samtang, naaprobahan na sa House of Representatives sa third reading ang usa ka lakang nga mas limitado ang sakop. Ang House Bill 8389, nga gipasar niadtong Hunyo pinaagi sa botong 267-20-7, nagdili lamang sa mga paryente hangtod sa second degree of consanguinity or affinity nga magkupot o modagan sa katungdanan sulod sa samang constituency.

Nakadawat og kritisismo ang bill tungod sa limitado nga sakop niini, diin nagpasidaan ang mga kritiko nga daghang dugay nang political dynasties ang dili maapektuhan niini. Gidepensahan ni House Deputy Speaker Ferdinand Hernandez sa South Cotabato’s 2nd District ang maong lakang, nga miila sa mga pagsupak apan nangatarongan nga ang pagpasa og hinay-hinay nga reporma usa ka lakang padulong sa kausaban.

-Ato ni Bai