Supreme Court gipawalay-bisa ang kaminyoon tungod sa bakak nga cohabitation affidavit

MANILA – Gipawalay-bisa sa Supreme Court (SC) ang kaminyoon sa usa ka magtiayon human mapamatud-an nga bakak ang ilang pag-angkon nga lima na ka tuig silang nagpuyo isip magtiayon aron dili na kinahanglang mokuha og marriage license.

Sa usa ka news release niadtong Biyernes, gibasura sa Third Division sa high tribunal ang petition nga nagtinguha nga ideklarar nga balido ang kaminyoon sa magtiayon bisan walay marriage license. Nagpuyo isip bana ug asawa ang magtiayon sukad Disyembre 2003.

Niadtong 2006, mibiya ang bana paingon sa Israel aron magtrabaho ug mibalik niadtong 2009 aron pakaslan ang iyang asawa. Aron makasal nga walay gikinahanglang license, naghimo ang magtiayon og affidavit of cohabitation, diin ilang giangkon nga unom na ka tuig silang nagpuyo isip magtiayon ug busa exempted sa marriage license requirement ubos sa Family Code.

Niadtong 2013, nagsumite ang bana og petition aron ideklarar nga void ang kaminyoon, ug nangatarungan nga bakak ang affidavit nga ilang gihimo tungod kay didto siya sa Israel sa kadaghanan sa panahon nga gilakip niini.

Gitugotan sa Regional Trial Court (RTC) ang petition human makita nga wala gyud nagpuyo nga padayon isip magtiayon ang duha sulod sa lima ka tuig sa wala pa ang ilang kaminyoon.

Gipalig-on sa Court of Appeals ang desisyon sa RTC, ug gipahayag nga ang pagkawala sa bana gikan 2006 hangtod 2009 nakabalda sa gikinahanglang panahon sa cohabitation. Gipahayag usab niini nga dili mahimong ipuli ang affidavit sa marriage license.

Nagsumite ang Office of the Solicitor General og petition sa SC, ug nangatarungan nga ang cohabitation wala magkinahanglan og kanunay nga pisikal nga presensya ug nga ang pagtrabaho sa bana sa Israel wala nagtapos sa ilang relasyon, tungod kay mibalik siya sa Pilipinas alang sa kasal.

Gipangatarungan usab niini nga dili mahimong moangkon ang bana nga bakak ang affidavit human niya kining boluntaryong gipirmahan ug gigamit aron makakuha og exemption sa marriage license.

Wala mouyon ang SC, ug gihisgutan ang Article 3(2) sa Family Code, nga nagtakda nga ang valid marriage license usa sa formal requisites sa kaminyoon.

Gipasabot usab niini nga ang Article 34 naghatag og exception alang sa mga magtiayon nga nagpuyo isip bana ug asawa sulod sa labing menos lima ka tuig ug walay legal impediment nga makapugong kanila sa pagminyo sa usag usa. Kinahanglan ipahayag sa magtiayon kini nga mga kamatuoran pinaagi sa affidavit, samtang ang solemnizing officer kinahanglan maghimo og sworn statement nga nagpamatuod nga walay legal restriction.

Gipahinumdom pag-usab sa SC nga ang lima ka tuig nga cohabitation period ihapong paatras gikan sa petsa sa kaminyoon. Kinahanglan padayon ug eksklusibong nagpuyo isip magtiayon ang duha, nga walay paghunong o third party.

Giklaro niini nga ang temporaryong pagkawala dili makabalda sa cohabitation kon ang magtiayon nagpadayon gihapon sa pagpuyo isip bana ug asawa. Pananglitan, pinaagi sa pagpaambit og balay ug mga galastuhan o sa pagpakita sa publiko nga sila usa ka magtiayon.

Nakaplagan sa SC nga napakyas ang magtiayon sa pagtuman sa lima ka tuig nga requirement, ug matod niini, nagbulag sila og puyo ug panagsa lamang nga nag-uban sa usa ka giabangan nga kwarto uban sa mga paryente gikan 2001 hangtod 2004.

Gikan 2005 hangtod 2009, samtang didto sa Israel ang bana, walay ebidensiya nga ilang gipakita ang ilang kaugalingon isip magtiayon o nga adunay tuyo ang bana nga mobalik sa Pilipinas aron mopuyo uban sa iyang asawa.

Nakaplagan usab sa SC nga gipakita sa testimony sa bana nga wala padayon nga nagpuyo isip magtiayon ang duha sulod sa lima ka tuig, busa bakak ang ilang affidavit ngadto sa solemnizing officer. Gisuportahan usab sa iyang testimony ang finding nga napakyas sila sa pagtuman sa lima ka tuig nga requirement.

-Ato ni Bai