Rescue Teams sa Nepal Migamit og Dagkong Makinarya sa Pagkutkot sa Lapok ug Nahugno nga Materyales

NUWAKOT, Nepal - Migamit og dagkong makinarya ang rescue teams sa pagkutkot sa lapok ug nagkatag nga mga nahugno nga materyales sa mga lungsod sa Nepal nga giguba sa flash flood duha ka adlaw ang milabay, samtang nagkagamay ang paglaom nga makakita pa og mga naluwas ug naningkamot ang mga opisyal nga maminusan ang risgo sa laing grabeng baha.

Misaka sa 469 ang kumpirmadong ihap sa mga namatay sa Nepal sayo niadtong Biyernes, samtang hapit 1,000 pa ang nawala didto ug sa silingang Tibet, duol sa dapit diin ang pagkahugno sa glacier niadtong Miyerkules sa buntag mipadagayday og dakong agos sa bato, yelo, lapok, ug uban pang nahugno nga materyales agi sa mga suba sa kabukiran sa Himalayas.

Mibanlas ang baha sa mga baryo ug walog, nga miguba sa mga power station, dalan, ug tulay sa ruta nga nagkonektar sa Kathmandu ug Lhasa sa Tibet ug popular sa mga trekker ug pilgrim. Sa mga nawala, labing menos 540 ang mga langyaw.

Migamit ang mga awtoridad sa Nepal og mga helicopter sa pagpangita og mga naluwas ug paghatod og emergency supplies ngadto sa liboan ka tawo nga na-isolate sa mga lungsod ug walog. Samtang, nakakuha ang emergency services—ang uban migamit og sniffer dogs—og daghang mga lawas nga gianod ngadto sa kapatagan.

Si Dibga Tamang usa sa kataposang mga tawo nga na-rescue gikan sa grabeng naapektuhang lungsod sa Rasuwa niadtong Huwebes. Gihakot siya pinaagi sa helicopter uban sa tulo pa ka tawo ngadto sa usa ka army camp sa Nuwakot.

"All of our people have gone. They are dead," Tamang said. "I have no one left waiting for me. Everything and everyone is gone. The end."

Ang hilabihang kadaghan sa tubig ug nagkatag nga mga nahugno nga materyales karon mahimong hinungdan sa laing kalamidad.

Nagpasidaan ang disaster management authority sa Nepal nga nagkataas ang tubig sa usa ka lanaw nga naporma tungod sa mga nahugno nga materyales nga nagbabag sa Bhotekoshi River ug nameligro kining mobuswak. Sa pikas bahin sa utlanan, miingon ang China nga mga 3 million cubic metres sa tubig—katumbas sa mga 1,200 ka Olympic-sized swimming pools—ang gilaum nga modagayday ngadto sa usa ka lanaw nga nababagan na sulod sa sunod tulo ka adlaw.

Taas ang risgo nga mabungkag ang babag sa lanaw, ug gilaum nga moabot sa kinatas-ang pag-agos sa tubig sa mga Setyembre 1, sumala sa Chinese state media nga mikutlo sa water resources ministry.

Gipalihok sa mga awtoridad sa China ang walo ka miyembro nga engineering team aron maghimo og aerial surveys ug 3D modelling sa lanaw nga naporma tungod sa babag, apan lisod ang pag-adto sa maong lugar.

"After the glacier collapse created the lake, many isolated cliffs and steep cliffs appeared along it," one of the engineers, Chen Hanxiao, told CCTV.

Miingon si Chen nga ang kasagarang paagi aron maminusan ang hulga sa lanaw mao ang pagkalot og agianan sa tubig sa ubos nga bahin sa dam. Apan kinahanglan pa nga kwentahon ang gilapdon ug giladmon sa maong agianan base sa kapaspas sa pag-agos sa tubig ug sa kapaspas sa pagkapuno sa lanaw.

Sunod nilang buluhaton ang pagsubay sa kahimtang sa lanaw, pagkolekta og datos gikan sa ilawom niini, ug pagmonitor sa panahon sa mosunod nga mga adlaw.

KUSOG NGA AGOS SA TUBIG MIBANLAS SA BORDER CROSSING

Wala pa makaabot ang Chinese rescuers sa labing grabeng naapektuhang lugar sa bahin sa China sa utlanan, ang Gyirong border crossing, hangtod Huwebes sa gabii, sumala sa mga report sa state media, samtang naningkamot ang mga crew sa paghawan sa nagkatag nga mga nahugno nga materyales gikan sa importanteng dalan paingon sa lugar.

Gipakita sa dramatic footage niadtong Miyerkules ang dagkong agos sa lapokon nga tubig ug nagkatag nga mga nahugno nga materyales nga mibanlas sa mga estruktura sa border crossing area sulod lang sa pipila ka segundo ug mitabon sa mga tawo nga naningkamot sa pagkalagiw.

Miabot sa 558 ang ihap sa mga nawala sa Gyirong County sa Tibet, sumala sa Chinese state broadcaster nga CCTV niadtong Huwebes, lakip ang 260 ka langyaw. Sa pagkakaron, tulo pa lamang ka tawo ang kumpirmadong namatay sa bahin sa China.

Miabot si China's Premier Li Qiang, ang ikaduhang labing taas nga opisyal sa nasod, sa lugar nga naapektuhan sa kalamidad sa Gyirong niadtong Huwebes sa hapon, sumala sa state-run Xinhua news agency. Ang iyang pagbisita nagpakita nga giisip sa Beijing ang kalamidad isip usa sa labing taas nga nasudnong prayoridad.

MGA BUILDING 'WIPED OUT LIKE TOOTHPICKS'

Sa nagkalainlaing bahin sa kalibotan, desperadong nangita og impormasyon ang mga paryente sa mga nawala bahin sa ilang nahimutangan.

Si Sneha Sudhir usa sa 10 ka babaye kansang mga bana mibiya gikan sa Nepal aron mag-trek paingon sa Mount Kailash sa Tibet sa dihang miigo ang kalamidad sa rehiyon.

Ang mga lalaki, nga tanan gikan sa northern Virginia, apil sa daghang mga Amerikano nga nawala.

"Where are they?" Sudhir said tearfully from her home in Chantilly, Virginia, on Thursday.

Miingon si Sudhir nga nagsuportahay ang mga babaye ug nakigkontak sa mga opisyal, politiko, mga higala, ug pamilya sa United States ug India, naglaom nga makadawat og balita.

"Everybody is taking turns in shedding their tears, wiping it off and getting back to work," she said.

Miingon si President Donald Trump nga mitanyag ang U.S. og tabang ngadto sa Nepal.

"Nobody's ever seen anything quite like that, where very powerful, strong, well-built buildings were wiped out like they were toothpicks. It's a terrible thing. We are sending aid and we've spoken to the leadership and we let them know anything they want, they'll have."

Miingon si Ganesh Aryal, administrator sa Chitwan district, nga nakuha sa mga awtoridad ang 103 ka lawas gikan sa mga suba sa iyang distrito, nga nahimutang mga 100 km (62 miles) gikan sa labing grabeng naapektuhang rehiyon sa Trishuli ngadto sa kapatagan.

Tungod kay dili na maigo sa mga lokal nga ospital ang tanang lawas, nagpahimutang ang mga awtoridad sa distrito og mga tolda ug naghimo og mga pagpangandam aron makuha sa mga pamilya ang mga lawas sa ilang namatay nga mga paryente, matod niya

Miingon si Nepal's Prime Minister Balendra Shah, nga mibisita sa Nuwakot nga naapektuhan sa baha niadtong Huwebes, nga lisod gihapon ang kahimtang.

"All the state agencies are operating at full capacity. Our first priority now is to save life of each citizen, search and rescue of the missing, treat the injured and provide immediate relief to the affected families," he said.

Dakong hagit ang kalamidad alang sa lima pa lang ka bulan nga gobyerno ni Shah, apan miingon ang mga opisyal nga adunay mga sistema ug mga opisyal ang nasod nga eksperyensiyado sa pag-atubang sa ingon niini nga mga trahedya, lakip ang linog niadtong 2015 nga nakapatay og hapit 9,000 ka tawo.

-Ato Ni Bai