Pondo sa Klima sa Pasipiko Nakadawat og $15M Apan Kulang Gihapon sa Target

Mipahibalo ang mga nasod lakip ang Fiji ug Ireland niadtong Miyerkules nga mohatag sila og mga $15 milyon sa pondo alang sa mga proyekto nga makatabang sa mga isla sa Pasipiko sa pagpangandam ug pagpahiangay sa epekto sa pagbag-o sa klima. Apan, layo pa gihapon sa gitakdang target ang kinatibuk-ang mga saad nga donasyon.

Nag-atubang ang mga isla sa Pasipiko sa grabeng hulga sa pagsaka sa lebel sa dagat ug sa dili matag-an nga kahimtang sa panahon. Apan, matod sa mga nasod sa rehiyon, naglisod sila sa pagkuha og pondo gikan sa mga internasyonal nga programa. Tungod niini, nanawagan sila og dugang donasyon atol sa pre-COP climate conference sa Fiji.

"This is the moment to invest," matod ni Cook Islands Prime Minister Mark Brown ngadto sa mga delegado sa tigom. "Your investment buys us time."

Ang Pacific Resilience Facility (PRF), nga gipanag-iya sa mga gobyerno sa mga isla, nagtinguha nga makatigom og $500 milyon pagkahuman sa COP31 karong Nobyembre. Ang COP31 mao ang pangunang tigom sa United Nations (UN) alang sa paghiusa sa mga lakang batok sa pagbag-o sa klima. Ang kataposang tumong sa PRF mao ang pagkab-ot sa $1.5 bilyon nga pondo.

Matod ni PRF CEO Finau Soqo, ang mga saad nga donasyon gikan sa Fiji, Ireland, Netherlands ug Denmark niadtong Miyerkules nakapataas sa ilang pondo ngadto sa hapit $200 milyon.

Sumala sa Pacific Islands Forum, mga katunga sa maong kantidad gikan sa mga gobyerno sa mga isla sa Pasipiko, New Zealand ug Australia.

"More is needed now," matod ni Australian Prime Minister Anthony Albanese. "Every investment now will make a difference and mean less cost of remediation tomorrow and in the future."

Usa si Albanese sa mga representante gikan sa 30 ka nasod nga mibisita niadtong Martes sa gamayng nasod sa Tuvalu. Didto, ilang nakita ang puting balas nga gikuha gikan sa lagoon ug gigamit sa paghimo og bag-ong yuta nga makasugakod sa padayong pagsaka sa lebel sa dagat.

Tumong sa PRF nga ipuhunan ang ilang pondo ug gamiton ang kita niini sa paghatag og gagmayng pinansiyal nga tabang ngadto sa daghang proyekto, usa ka pamaagi nga gitawag ni Soqo nga "small grants at scale".

Ang unang duha ka proyekto nga gipondohan sa PRF mao ang pagpasig-uli sa umahan sa taro nga gilibotan og mga bakhaw ug giatiman sa mga babaye sa Palau, ug ang pag-ayo sa usa ka tinubdan sa tubig ilalom sa yuta sa Federated States of Micronesia nga nagsugod pa sa panahon sa Ikaduhang Gubat sa Kalibotan. Gipondohan kini sa miaging mga bulan, ug sukad niadto, 12 pa ka proyekto ang nadugangan, matod ni Soqo niadtong Miyerkules.

Sa umaabot, naglaom ang PRF nga makadani usab og mga pribadong mamumuhunan gawas sa mga gobyernong naghatag og donasyon. Plano usab niini nga makapanghulam og kuwarta sa internasyonal nga merkado pinaagi sa pagpagawas sa kaugalingong mga bond, matod ni Soqo, nga kanhi taas nga opisyal sa ANZ, usa sa dagkong bangko sa Australia.

Sa dihang gipangutana kung makab-ot ba sa PRF ang target nga $500 milyon atol sa mga kalihokan sa COP karong tuiga, mipahayag og paglaom si Fiji Climate Minister Lynda Tabuya.

"This will be our take to COP31, and we hope our global leaders will come on board to support us."

-Ato ni Bai