Pinoy Apil sa Gatusan nga Nawala, Glacier Collapse sa Nepal Nakapatay og Kapin 460

MANILA, Philippines — Padayong gipangita ang usa ka Pinoy traveler uban sa gatusan ka langyaw human sa dakong kalamidad sa kabukiran sa border sa Nepal ug China.

Nahitabo ang insidente sa dihang ang grabeng pagkahugno sa yelo ug bato mipahinabo og kusog nga flash floods sa Bhote Koshi ug Trishuli river corridors, sumala sa local authorities ug Nepal Tourism Board (NTB).

Miigo ang kalamidad sayo niadtong Miyerkules sa dihang ang pagkahugno sa high-altitude glacier mipahinabo og dakong avalanche.

Sumala sa report sa Reuters, misaka sa 469 ang kumpirmadong ihap sa mga namatay sa Nepal sayo niadtong Biyernes, samtang hapit 1,000 pa ang nawala didto ug sa silingang Tibet, duol sa dapit diin ang pagkahugno sa glacier niadtong Miyerkules sa buntag mipadagayday og dakong bul-og sa bato, yelo, lapok, ug debris agi sa mga suba sa kabukiran sa Himalayas.

Nagpadayon ang rescue operations sa mga komunidad nga grabeng naapektuhan, samtang gipakita sa official reports nga paspas nga misaka ang ihap sa mga namatay sulod sa Nepal samtang gihawan sa emergency teams ang toneladang lapok ug debris gikan sa kabukiran.

Pagpangita sa mga Langyaw nga Bisita

Gipakita sa tracking data nga gipagawas sa NTB nga labing menos 644 ka tawo—lakip ang 127 ka local residents ug 517 ka langyaw nga bisita gikan sa 32 ka nasod—ang wala pa makit-i sa mga lugar nga naapektuhan sa kalamidad. Apil sa mga nawala ang usa ka Pinoy nga wala pa ibutyag ang ngalan samtang gihulat ang pormal nga kumpirmasyon gikan sa police ug tour operators.

Sa Manila, gikumpirma sa Department of Foreign Affairs (DFA), uban sa Overseas Workers Welfare Administration (OWWA), nga nakig-coordinate kini sa Philippine Embassy in New Delhi ug Honorary Consulate General in Kathmandu aron makit-an ang nawalang Pinoy.

Sumala sa official estimates, adunay mga 128 ka Pinoy nga nagpuyo o nagtrabaho sa Nepal, kadaghanan isip overseas workers o mga kapikas sa local citizens.

Sumala sa report sa Philippine News Agency, nagpahayag si President Ferdinand Marcos Jr. og pakikiramay sa mga biktima ug ilang mga pamilya.

"The Philippines extends its deepest condolences to our friends in Nepal and to all those affected by the deadly flash flood," matod ni President Marcos sa usa ka official statement.

"Our deepest sympathies go out to those who lost family, loved ones, and friends."

Ihap sa mga Nawalang Turista

Sumala sa datos nga gitigom sa NTB ug Nepal’s Ministry of Culture, Tourism, and Civil Aviation, lakip sa wala pa makit-i nga langyaw nga mga biyahero ang:

India: 288 sa Nepal ug mga 200 sa Tibet (daghan ang nagbiyahe sa pilgrimage routes paingon sa Mount Kailash)

China: Mga 100 ka biyahero sa mga lugar nga adunay taas nga risgo sa baha ug landslide

United States: 63–65 ka tawo sa nagkalainlaing trekking routes ug border points

Ukraine: 53, lakip ang grupo sa 46 ka turista nga nawala sa hilit nga high-valley regions

Malaysia: 51, nga kataposang na-track sa grabeng naapektuhang Rasuwa district

United Kingdom: 33, kadaghanan anaa sa regional Himalayan trekking paths

Australia: 25–34 ka biyahero ug pilgrims

Canada: 25 ka turista sa nagkalainlaing mountain itineraries

Ubang Nasod (1 hangtod 19 matag usa):

Philippines (1)

South Korea (19)

Singapore (9)

Russia (8)

Germany (8)

Latvia (6)

South Africa (6)

Japan (5)

New Zealand (5), ingon man mga bisita gikan sa France, Israel, Italy, Netherlands, Portugal, ug Spain.

Hinungdan sa Kalamidad

Bisan tuod unang mga report nagtuo nga usa ka ordinaryong earthquake ang hinungdan sa baha, nakita sa geological evaluations sa U.S. Geological Survey (USGS) ug mountain research institutions nga dakong pagkahugno sa glacier ang hinungdan sa kalamidad.

Glacial Failure: Usa ka dakong bahin sa yelo ug bato ang nabulag gikan sa glacier sa upper Lhende River basin ug nahugno ngadto sa walog sa ubos.

Ang kusog sa impact niini nakapagawas og enerhiya nga ikatandi sa magnitude 5.2 nga seismic event.

Impoundment: Temporaryong gibabagan sa nahulog nga avalanche ang main riverbed, nga nakapundo sa minilyong tonelada sa tubig luyo sa huyang ug high-pressure nga babag nga hinimo sa lapok, yelo, ug bato.

Catastrophic Outburst: Wala madugay, nabungkag ang temporaryong babag, nga mipadagayday og dakong bul-og sa tubig ug debris paubos sa Bhote Koshi ug Trishuli rivers.

Misaka og kutob sa 9 metros (30 feet) ang lebel sa tubig sa downstream sulod sa wala pay 30 minutos, nga mibanlas sa importanteng infrastructure, mga tulay, ug tibuok mga baryo nga halos walay daang pasidaan. Nagpadayon ang rescue efforts, nga gisuportahan sa heavy machinery ug aerial support kon itugot sa panahon.

-Ato Ni Bai