Paglimpyo sa mga Suba Nakatabang Pagminus sa Baha

Nakatabang sa pagminus sa baha sa palibot nga mga lugar ang dagkong suba nga gilimpyohan ug padayong gimintinar sa San Miguel Corporation (SMC), tungod kay nakadalag dagkong gidaghanon sa tubig-ulan ang mga suba atol sa padayong pag-ulan sa miaging duha ka semana.

Mitaho ang cleanup teams sa SMC nga walay dagkong insidente sa pag-awas sa suba sa kadaghanang lugar nga sakop sa programa, gawas sa pipila ka bahin sa San Juan River niadtong Agosto 17, sa dihang ang hilabihang kusog nga ulan nakapasaka sa tubig lapas sa critical levels.

Sa usa ka news release niadtong Lunes, miingon si SMC Chairman and CEO Ramon S. Ang nga ang mga suba nga sakop sa dugay nang Better Rivers PH initiative sa kompanya, nga karon nahiuyon sa Oplan Kontra Baha sa gobyerno, mas nakasagubang sa mas dagkong gidaghanon sa tubig-ulan tungod sa nadugangan nga kapasidad ug mas maayong pag-agos sa tubig.

Sukad 2020, gitangtang sa SMC ang natigom nga lapok, basura, ug ubang nakababag sa dagkong agianan sa tubig, gipalawom ug gipadak-an ang kritikal nga mga bahin, ug regular nga gihimong limpyo ang mga suba, nga walay gasto sa gobyerno.

Miingon si Ang nga gipakita usab sa bag-ong mga pag-ulan ang kalainan tali sa river flooding, nga mahitabo kon moawas ang suba, ug localized drainage flooding, nga mahimong mahitabo kon ang kusog nga ulan dili na makaya o dili makaagos og tarong agi sa storm drains, kanal, sapa, ug mga tubo tungod sa mga nakababag o kulang nga drainage capacity.

Miingon ang Department of Science and Technology-Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration nga nakarekord ang Science Garden station niini sa Quezon City og 201.7 millimeters nga ulan sulod lamang sa lima ka oras niadtong Agosto 17, lakip ang 138.7 millimeters tali sa udto ug alas 2 sa hapon.

Isip pagtandi, ang kinatibuk-ang ulan sulod sa lima ka oras hapit na katunga sa 455 millimeters nga natala sa samang station atol sa Tropical Storm Ondoy niadtong Setyembre 2009, sa dihang nahulog ang rekord nga gidaghanon sa ulan sulod sa mga siyam ka oras.

Tungod sa hilabihang kusog nga ulan, milapas sa critical levels ang San Juan River, ug naobserbahan ang pag-awas duol sa Barangays Tatalon ug Talayan sa Quezon City.

Apan sa ubos nga bahin sa suba, walay naobserbahang pag-awas sa San Juan City ug Mandaluyong, diin hapit nang mahuman sa cleanup teams sa SMC ang maintenance dredging.

Nakatangtang na ang SMC og kapin sa 442,700 metric tons nga lapok ug basura gikan sa San Juan River sukad 2022, lakip ang 322,700 tons gikan 2022 hangtod 2024 ug kapin sa 120,000 tons gikan sa maintenance work nga gisugdan niadtong Setyembre 2025.

Sa Tullahan River, nga nag-agos gikan sa La Mesa Dam agi sa Quezon City ug CAMANAVA area padulong sa Manila Bay, nagpabilin ubos sa critical levels ang tubig ug walay dagkong baha nga may kalabotan sa suba nga gitaho sa duol nga mga komunidad bisan pa sa kusog nga ulan.

Nakatangtang na ang SMC og kapin sa 1.3 million metric tons nga lapok ug basura gikan sa Tullahan River, lakip ang mga 184,000 tons gikan sa padayong maintenance work.

Sa Laguna, diin nakatangtang na ang Better Rivers PH og kapin sa 775,000 metric tons nga lapok ug basura, naobserbahan usab nga maayo ang pag-agos sa mga suba sa San Pedro, Biñan, Sta. Rosa, ug Cabuyao. Walay baha nga natala sa bisan unsang bahin sa South Luzon Expressway.

Wala usab mabahaan ang Ninoy Aquino International Airport o ang duol nga mga komunidad human sa paglimpyo sa SMC sa mga suba ug sapa palibot sa airport sa Parañaque City. Nakatangtang ang programa og kapin sa 380,000 metric tons nga lapok ug basura gikan sa mga agianan sa tubig sa Parañaque.

Aduna gihapoy baha sa ubang bahin sa Parañaque, lakip ang mga lugar sa ibabaw nga bahin sa agianan sa tubig nga wala masakop sa cleanup sa SMC, apan mihinay ug mihubas ang tubig-baha samtang miarang-arang ang kahimtang.

Sa Las Piñas City, diin gilimpyohan sa SMC ang Zapote ug Las Piñas rivers, walay dagkong baha nga may kalabotan sa suba nga natala. Hapit 210,000 metric tons nga lapok ug basura ang natangtang na gikan sa duha ka suba, nga nakatabang sa pagpaayo sa agos niini padulong sa Manila Bay.

Sa G. Araneta Avenue sa Quezon City, nga dugay nang usa sa unang mga lugar nga mabahaan panahon sa kusog nga ulan, mibaha gihapon apan mihubas ang tubig samtang miarang-arang ang kahimtang. Miingon ang SMC nga ang padayong maintenance cleanup nakatabang sa pagpaayo sa agos sa San Juan River.

Nakatabang usab ang ubang mga pagpaayo sa flood control, lakip ang pag-abli sa mga nakababag nga bungbong sa Matalahib Creek Pumping Station sa Talayan, bag-ong drainage pipes nga gibutang sa Department of Public Works and Highways sa Tatalon, ug stormwater detention basins nga gitukod sa Quezon City government.

Apan sa paghubas sa tubig-baha, naobserbahan sa SMC teams ang daghang basura sa G. Araneta Avenue. Ang dili hustong paglabay sa basura nagpabiling dakong hinungdan sa localized flooding tungod kay mahimo kining makabara sa drains, sapa, ug gagmay nga agianan sa tubig nga nagdala sa tubig-ulan padulong sa dagkong suba.

“Cleaning up our rivers is a big help in mitigating floods, but it is not enough by itself. It is part of a bigger set of solutions,” matod ni Ang. “The whole system has to work, from our drains and creeks to pumping stations, flood-control infrastructure and the major rivers that carry the water downstream.”

“We also have a role to play. Better-flowing rivers can move floodwaters out more quickly, but water still has to reach those rivers. We need to keep garbage out of our drains and waterways,” dugang niya.

Sukad 2020, gipatuman sa SMC ang usa sa pinakadakong privately funded river cleanup programs sa nasud. Gihiusa sa miaging tuig ang Better Rivers PH sa Oplan Kontra Baha sa gobyerno, usa ka mas lapad nga paningkamot sa pagminus sa baha nga gipangulohan sa Department of Public Works and Highways ug Metropolitan Manila Development Authority, uban sa ubang national agencies, local governments, ug private sector.

Hangtod Agosto 18, nakatangtang na ang Better Rivers PH og kapin sa 9.387 million metric tons nga lapok ug basura gikan sa kapin 204 kilometers nga mga agianan sa tubig sa Metro Manila, Bulacan, ug Laguna. Bag-ohay lang gipalapad sa SMC ang programa ngadto sa Visayas pinaagi sa paglimpyo sa Butuanon River sa Mandaue City, Cebu.