‘Momnesia’ sa Pagmabdos Posibleng May Kalabotan sa Kabalda sa Circuit sa Utok

Usahay gitawag kini og “momnesia,” “mommy brain,” “pregnancy brain” o “baby brain” — ang pagkamalimtanon, kalibog sa hunahuna ug mga kausaban sa panghunahuna nga masinati sa daghang babaye panahon sa pagmabdos. Pananglitan, mahimong mosulod ang usa ka babaye sa kusina ug makalimot kon nganong miadto siya didto, o mahimong mahimutang niya ang iyang yawe sa sakyanan sa banyo.

Nasayran na sa mga siyentista nga tinuod kini nga biolohikal nga panghitabo, ug karon nakakaplag sila og posibleng katin-awan human mailhan ang usa ka piho nga circuit sa utok nga mabalda tungod sa dugay nga taas nga lebel sa estrogen panahon sa pagmabdos.

Nagpahigayon sila og mga eksperimento gamit ang mga ilaga sa laboratoryo aron sundogon ang padayon nga taas nga estrogen nga masinati panahon sa pagmabdos, ug nakaplagan nga misangpot kini sa temporaryong pagkadaot sa memorya sa mga ilaga nga walay kausaban sa ilang mood.

Nakaplagan nila nga ang hinungdan niini sa mga ilaga mao ang epekto sa taas nga estrogen sa agianan sa mga neuron tali sa duha ka bahin sa utok — ang hypothalamus, nga nagsilbing sentro sa pagkontrol ug paghiusa sa mga signal, ug ang hippocampus, nga adunay dakong papel sa pagporma sa memorya.

Nakaplagan nila nga ang taas nga estrogen nagpadaghan sa kalihokan sa mga neuron sa hypothalamus, nga maoy nagpahinay sa kalihokan sa hippocampus ug nakadaot sa memorya.

Mas klaro ang “momnesia” sa ulahing bahin sa pagmabdos ug mahimong magpadayon human manganak apan kasagarang mawala human sa pagpanganak. Mahimong maapektuhan ang hamubo ug dugay nga memorya, lakip ang spatial, social ug verbal memory sama sa kalisod sa paghinumdom sa mga ngalan o pulong, o sa pamilyar nga impormasyon.

“It is not serious or medically disabling, although it does affect daily functioning and confidence,” matod ni Dr. Zheng Sun, propesor sa medicine sa Baylor College of Medicine nga espesyalista sa endocrinology ug molecular biology ug usa sa mga nanguna sa pagtuon nga gipatik sa journal nga Science Bulletin.

“Typical examples include forgetting why one entered a room, misplacing an item, losing the thread of a conversation or needing reminders for appointments. It is widespread. About 80% of pregnant women notice those changes, but that figure largely reflects self-report and subjective experience rather than objective testing,” matod ni Sun.

Gipakita sa mga resulta nga kini nga panghitabo dili nagpasabot og kinatibuk-ang pagkunhod sa abilidad sa panghunahuna.

“The important point is that pregnancy does not simply make someone ‘less intelligent.’ The effects appear to be more subtle and specific to certain cognitive tasks,” matod ni Dr. Yanlin He, director sa Brain Glycemic and Metabolism Control Laboratory sa Louisiana State University’s Pennington Biomedical Research Center ug usa usab sa mga nanguna sa pagtuon.

MOUSE EXPERIMENTS

Nakatabang ang mga eksperimento sa mga ilaga sa pagsabot kon unsay nahitabo sa utok. Ang estrogen usa ka hormone nga adunay dakong papel sa pagmabdos, siklo sa regla ug puberty sa babaye, ug nagpalihok sa pisikal nga mga kausaban nga makatabang sa lawas sa pagsuporta sa fetus, pagpalambo niini ug pagpangandam alang sa pagpanganak. Mosaka ang lebel niini panahon sa pagmabdos ug moabot sa kinatas-an sa ikatulong trimester.

Nakaplagan sa mga tigdukiduki nga ang protina nga gitawag og “estrogen receptor alpha” maoy nagdala sa mga signal sa estrogen ngadto sa mga selula sa hypothalamus.

Daghan niining bahina sa utok ang mga selula nga gitawag og GABAergic neurons nga kasagarang nagpadala og mga signal nga makapahinay sa kalihokan sa ubang bahin sa utok. Gipakita sa pagtuon nga ang taas nga lebel sa estrogen sobra nga nagpalihok sa makapahinay nga mga signal niini nga mga neuron sa mga ilaga, ug direkta kining nakaapekto sa hippocampus.

Nagpahigayon ang mga tigdukiduki og mga pagsulay sa memorya, lakip ang pag-ila sa mga butang ug lokasyon, ug nakaplagan ang pagkadaot sa memorya sa mga ilaga nga gihatagan og taas nga lebel sa estrogen kumpara niadtong wala.

Sa dihang eksperimento nilang gipahunong ang agianan sa mga neuron gikan sa hypothalamus paingon sa hippocampus, wala na masinati sa mga ilaga ang mga problema sa memorya nga gipahinabo sa estrogen. Apan sa dihang eksperimento nilang gipalihok ang maong agianan, nadaot ang memorya sa mga ilaga bisan walay mas taas nga lebel sa estrogen.

“When we genetically removed estrogen receptors from these hypothalamic neurons, estrogen-induced and pregnancy-induced memory problems in mice were also reversed. We suspect that a similar circuit may play a similar role in humans, although you cannot do this type of invasive study directly in humans,” matod ni Sun.

Gidugangan sa mga tigdukiduki ang eksperimento sa mga ilaga pinaagi sa usa ka pagtuon sa memorya sa 70 ka babaye, lakip ang pipila nga anaa sa nagkalainlaing yugto sa pagmabdos ug pipila nga dili mabdos, gamit ang mga pagsulay sa dugay, hamubo ug working memory. Gipakita sa mga pagsulay ang pagkadaot sa memorya sa ulahing bahin sa pagmabdos nga adunay kalabotan sa taas nga lebel sa estrogen sa dugo.

“Importantly, higher circulating estrogen levels were associated with poorer performance on several memory-related measures even after accounting for other potential contributing factors. This provides human evidence consistent with the mechanism we identified in mice,” matod ni He.

“However, we should emphasize that we did not directly manipulate or measure this specific neural circuit in pregnant women. Therefore, the human findings support the hypothesis but do not establish the same level of causality as the mouse experiments,” matod ni He. -Ato ni Bai