Hapit 1,500 ka Tawo Nawagtang, 157 ka Lawas Nakuha Human sa Kalit nga Baha sa Nepal-Tibet Border

Nahugno ngadto sa suba ang dakong pundok sa lapok ug mga bato sa Himalayan border sa Nepal ug Tibet sa China niadtong Miyerkules, nga maoy hinungdan sa grabeng pagbaha sa bahin sa Nepal nga mipatay sa daghang tawo ug nakapawala sa gatosan ka turista.

Sa padayon pang nagkagrabeng kalamidad, gipakita sa mga napamatud-ang video ang daghang tawo nga gianod sa border, samtang gikahadlokan sa mga awtoridad sa duha ka bahin nga mas daghan pa ang mahimong biktima ug dako ang kadaot.

Gianod sa baha ang mga balay, dalan ug mga proyekto sa kuryente sa Nepal, samtang ang mga opisyal sa Tibet miingon nga gikahadlokan nila ang “major casualties” human miigo ang pagdahili sa yuta sa usa ka border land crossing sa Gyirong county.

“It was a huge gush of mud coming straight towards us. As it got closer, it kept rising higher and higher. When I saw it enter our home, I tried to grab my wife’s hand and take her to the terrace. But she was swept away by the mud,” matod sa 68-anyos nga survivor nga si Keshav Prasad Baral, kinsa gitambalan sa usa ka gamay nga ospital.

“Four or five hours later, a helicopter came to rescue me. My wife is still somewhere beneath the mud. She’s gone.”

Gihulagway sa laing survivor nga naluwas siya pinaagi sa pagkupot sa usa ka punoan sa mangga samtang iyang nakita nga nawala ang balay diin siya nagtrabaho.

POSIBLENG LINOG ANG NAKAPAHINUNGDAN SA PAGKAHUGNO

Gipakita sa unang mga taho gikan sa mga opisyal sa Nepal nga posibleng usa ka linog sa maong lugar ang nakapahugno sa ubos nga bahin sa usa ka glacier ug nakapahinungdan sa pagbaha. Sa ulahi, miingon ang USGS nga ang pag-uyog nga natala niadtong higayona gipahinabo sa pagkahugno sa mga bato ug yelo gikan sa glacier ngadto sa salog sa walog.

Sa pagsalop sa adlaw, nagpadayon ang mga awtoridad sa lisod nga buluhaton sa pagkuha ug pag-ila sa mga lawas.

Mga 157 ka lawas na ang nakuha hangtod karon, matod sa Nepal police sa ulahing bahin sa Miyerkules.

Gisultihan sa mga opisyal sa tourism ministry sa Nepal ang mga media outlet nga kapin sa 400 ka turista ang nawagtang, diin mga 340 niini ang mga langyaw.

Gisultihan ni Nepal tourism board spokesperson Sunil Sharma ang Associated Press nga 133 sa mga turista gikan sa India nga miadto alang sa usa ka pilgrimage.

Matod niya, 47 sa mga nawagtang nga turista gikan sa United States, 34 gikan sa Australia, 33 gikan sa Britain ug 24 gikan sa Canada.

Miingon si U.N. Secretary-General Antonio Guterres nga nagpalihok ang mga grupo sa U.N. ug mga kaabag niini og mga suplay ug kawani sa Nepal aron motabang sa mga komunidad nga naapektuhan sa kalamidad.

Matod sa usa ka U.S. State Department spokesperson: “The State Department is aware of Americans impacted by the floods in Nepal and is closely tracking the situation.”

Gisubay usab pag-ayo sa Canada ang kahimtang, matod ni Canadian Prime Minister Mark Carney sa X, nga nagtawag sa mga baha nga “absolutely devastating.”

Ang maong rehiyon nahimutang sa usa ka popular nga agianan paingon sa Kailash Manasarovar sa Tibet, usa ka lugar nga ginabisita matag tuig sa gatosan ka Hindu pilgrims gikan sa India ug ubang lugar, ilabi na niining panahona sa tuig.

Miingon ang state broadcaster sa China nga tulo ka tawo ang namatay ug 265 ang nawagtang sa Gyirong. Matod niini, padayon pang gipamatud-an ang ihap samtang nagpadayon ang mga paningkamot sa pagluwas.

Gilain nga gipahibalo sa South Korea nga walo sa mga lungsoranon niini nga nagtrabaho sa usa ka hydropower plant ang nawagtang.

VIDEO SA FIXED CAMERA NAGPAKITA SA MGA TAWONG NANAGAN

Nakuha sa security footage sa Chinese side sa Nepal-Tibet border ang daghang tawo nga nanagan sa wala pa giguba sa kusog nga pag-agos sa mga bato, lapok ug tubig ang mga bilding ug sakyanan ug mikalas og daghang kinabuhi.

Miingon ang German Research Centre for Geosciences nga adunay 4.4-magnitude nga linog mga pito ka minuto sa wala pa ang oras nga makita sa time-stamp sa security footage.

Nakit-an ang mga residente gikan sa mga naapektuhang lugar sa Nuwakot ug Dhading nga nagtigom sa gawas sa usa ka Nepali army training centre — ang base sa mga operasyon sa pagluwas gamit ang helicopter — aron mangayo og impormasyon bahin sa ilang mga nawagtang nga sakop sa pamilya.

Gitala sa mga pulis ang mga ngalan sa mga nawagtang sa gawas mismo sa ganghaan sa barracks, gamit lamang ang mga suga sa mobile phone tungod kay walay kuryente sa lugar human madaot ang hydropower infrastructure.

Sa mga naapektuhang lugar, nalubog o natabonan sa lapok ang mga balay, kahoy ug sakyanan. Naglupadlupad ang mga helicopter sa maong lugar tibuok adlaw aron magdala sa mga naluwas.

Gipakita sa unang pagtuon sa Planet Labs satellite imagery nga usa ka pagdahili sa yelo ug mga bato ang nakapahinungdan sa baha nga puno sa nagkalain-laing mga tinumpag sa Lhende River, mga 20 km (12 miles) sa amihanan-sidlakan sa Nepal-China Rasuwagadhi border crossing, matod sa National Disaster Risk Reduction and Management Authority sa Nepal sa X.

Dili makatugpa ang mga rescue helicopter sa mga naapektuhang lugar sa Syapru Besi ug Timure sa bukirong distrito sa Rasuwa sa Nepal, nga adunay populasyon nga mga 50,000, matod sa mga opisyal, tungod kay ang suba nag-agos ibabaw sa naandan niini nga agianan.

Gipakita sa mga hulagway sa telebisyon ang nangahugno nga mga balay, naglutaw nga mga sakyanan ug usa ka metal nga tulay nga gianod, samtang gisultihan sa mga nakasaksi ang Reuters nga gilamoy sa tubig ang tibuok mga baryo.

“There is devastation everywhere we look,” matod ni Tula Bahadur BK, usa ka health worker sa Rasuwa, ngadto sa Reuters. “The settlements next to the river have been completely swept away. Five of my own relatives are missing.”

NAAPEKTUHAN ANG GYIRONG PORT

Miingon ang official Xinhua news agency sa China nga miigo ang pagdahili sa yuta sa Gyirong port, nga nakaputol sa mga dalan, komunikasyon ug koneksiyon sa kuryente sa Shigatse region duol sa border.

Miingon ang usa ka rescuer nga giinterbyu sa Chinese state broadcaster CCTV nga naningkamot sila sa pagkontak sa Gyirong border port apan “so far there haven’t been any results”. Ang tanang dalan paingon sa border crossing “completely destroyed” human sa unang pagsusi gamit ang drone, dugang sa rescuer.

Tungod sa kusog nga pag-agos sa lapokon nga tubig gikan sa gibanabanang hapit 2,000 metres (6,560 feet) ibabaw sa sea level, gipagawas ang mga pahimangno sa baha sa daghang populasyon nga northern Indian states sa Uttar Pradesh ug Bihar, nga utlanan sa Nepal ug diin daghang suba ang nag-agos gikan sa kabukiran ngadto sa kapatagan.

Miingon ang mga awtoridad sa Bihar nga ilang gipabakwit ang mga 5,000 ka tawo gikan sa unom ka distrito ug nagplano nga pabakwiton ang kinatibuk-ang 10,000 ngadto sa 12,000 ka tawo. -Ato ni Bai