Gobyerno sa Pilipinas Migahin og P1 Bilyon alang sa AI-Powered nga Pagtagna sa Baha

Gipagawas sa Department of Budget and Management (DBM) ang PHP1 bilyon ngadto sa University of the Philippines (UP) System aron mapalig-on ang AI-powered nga pagtagna sa baha, tukmang pagmonitor sa mga peligro, ug paglikay sa katalagman sa Project NOAH, nga maghatag sa gobyerno og mas maayong mga himan aron makalihok sa dili pa moigo ang mga katalagman.

Sa usa ka news release niadtong Lunes, giingon sa DBM nga ang dugang nga pondo nahiuyon sa direktiba ni Ferdinand R. Marcos Jr. nga ibalhin ang pagdumala sa katalagman gikan sa pagresponde lamang human kini mahitabo ngadto sa abanteng pagsusi sa peligro nga nakabase sa siyensya ug datos.

“Hindi natin kailangang hintayin na tumaas ang tubig bago tayo kumilos (We do not need to wait for the floodwaters to rise before we take action). The goal is to know where the danger is, who is at risk, and what needs to be done before disaster strikes,” matod ni DBM Acting Secretary Kim Robert De Leon.

“This P1-billion investment in Project NOAH is an investment in prevention. We are putting science, AI, and real-time hazard information to work so government can act earlier, communities can prepare better, and more Filipino lives and livelihoods can be protected,” dugang niya.

Gikan sa nakalaang pondo sa UP System ubos sa FY 2026 General Appropriations Act, ang PHP935 milyon ipunting sa mga serbisyo sa panukiduki, samtang PHP65 milyon ang gigahin alang sa kinatibuk-ang pagdumala ug pagdumala sa programa.

Gamita ang pondo sa pagpalit ug paggamit sa information and communications technology, digital, technical, ug scientific equipment; pagkuha og mga espesyalistang technical personnel; ug pagtukod og mga sistema nga mosuporta sa operasyon.

Ang Project NOAH (Nationwide Operational Assessment of Hazards), nga gidumala sa UP Resilience Institute, naggamit og AI-enhanced modeling, Light Detection and Ranging mapping, ug data analytics aron makahimo og tukmang pagsusi sa mga peligro ug pagtagna sa posibleng mga kahimtang sa pagbaha.

Tumong sa maong mga himan nga tabangan ang nasyonal ug lokal nga mga kagamhanan sa paghimo og mga desisyon nga nakabase sa tukmang impormasyon sa dili pa ug atol sa mga emerhensiya.

Gipasiugda ni De Leon nga ang pagpamuhunan sa paglikay sa katalagman makatabang sa pagpanalipod sa publikong imprastraktura ug mga kahinguhaan gikan sa mahal nga kadaot tungod sa kusog nga ulan ug mga bagyo.

“The best disaster management is when we are able to prevent disasters from becoming a catastrophe. Every peso we invest in better forecasting and preparedness can help save lives, protect livelihoods, and avoid far greater losses later on,” matod niya.

“We cannot stop typhoons or heavy rains from coming, but with the right information at the right time, we can reduce their impact. That is what we want public funds to deliver, not simply resources after a disaster, but greater protection before it happens.”

Una nang nakigtambayayong ang DBM sa UP NOAH aron iapil ang mga pamaagi sa pagpamenos sa peligro sa katalagman ngadto sa Digital Information for Monitoring and Evaluation (Project DIME) initiative, nga nagsusi kung unsa kadaling maapektuhan sa natural nga mga peligro ang mga proyekto sa imprastraktura sa gobyerno.

-Ato Ni Bai