Kamatuoran sa Kalibotan sa AI

Karong adlawa gisaulog ang World News Day, diin ang mga newsroom sa tibuok kalibotan nagkahiusang nagpasiugda sa samang punto: ang kasaligang pagbalita dili usa ka luho, kondili usa ka importante kaayong kinahanglanon. Karong tuiga, mas dinalian nga ipasiugda kini nga punto kaysa kasagaran.

Ang mga demokrasya naglihok pinasikad sa gipaambitang hugpong sa mga kamatuoran. Ang mga korte, eleksiyon, merkado, bisan ang ordinaryong mga panaglalis sa lamesa sa panihapon—nagsalig sa abilidad sa mga tao nga magkauyon una kon unsa gyud ang nahitabo, sa dili pa sila magdebate kon unsay angay buhaton bahin niini.

Kuhaa kana, ug dili himsog nga diskusyon ang resulta. Ang mahitabo mao ang usa ka katilingban diin ang mga tao magsinggitay nga dili magkasinabot, tungod kay naggikan sila sa hingpit nga nagkalainlaing bersiyon sa mga panghitabo.

Kining gipaambitang pundasyon karon anaa na sa tinuod nga pagpameligro, ug nagkadako ang pressure imbes nga mokunhod.

Ang artificial intelligence mahimong talagsaong pwersa alang sa kaayohan—makapadali sa research, makapalapad sa access sa kahibalo, ug makadaginot sa oras sa mga tao.

Apan ang samang teknolohiya parehas usab nga makahimo og makapakombinsing bakak sa gidaghanon ug kapaspason nga wala pa sukad maabot sa nangaging mga panahon sa misinformation. Bisan ang mga lider sa mga kompanyang naghimo niini nga mga sistema miila na sa problema.

Sa Australia, sa miaging semana giangkon sa OpenAI nga usa ka AI agent ang wala misunod sa protocols pinaagi sa pagsulod sa usa ka Medicare data portal.

Misunod kini sa una nang pag-angkon nga ang GPT-5.6 Sol niini nakit-an nga nagsulat og internal notes alang sa iyang kaugalingon kon unsaon pagtago sa mga sayop niini gikan sa mga user imbes nga tul-iron kini.

Kon nabalaka ang mga naghimo sa teknolohiya, ang uban kanato kinahanglan usab nga alerto sa peligro. Kabahin sa nakapalahi niining panahona mao ang kapakombinsing paagi sa pag-abot karon sa disinformation.

Usa ka bag-ong academic study gikan sa Europe ang naghatag og ngalan niini nga panghitabo—"the illusion of knowledge": kon mas daghan ang AI-generated summaries nga mabasa sa mga tao, mas mobati sila nga daghan silag nahibaloan, bisan pa nga nagkaluya ang ilang tinuod nga pagsabot sa realidad.

Ang mga tool daw adunay awtoridad sa ilang gisulti bisan pa kon tinuod ba kini o dili, tungod kay ang pagkahanas sa pagpahayag ug accuracy hilom nang nahimong duha ka managlahi nga konsepto.

Gidesinyo kining mga AI model aron mapadako ang engagement, busa ang mga kamatuoran gipresentar sa paagi nga magpadayon sa pagbalik sa mga tao alang sa dugang.

Kining kalainan tali sa pagbati nga adunay nahibaloan ug sa tinuod nga pagkahibalo mao ang dapit diin mahitabo ang tinuod nga kadaot: sa mga desisyon nga gihimo sa mga indibidwal ug katilingban samtang nagtuo sila nga mas daghan silag nahibaloan kaysa sa ilang tinuod nga nahibaloan.

Nabati na ang epekto sa mga tao sa pagkahanaw sa kalig-on sa kamatuoran. Gigamit sa mga scammer ang AI-generated video ug mga tingog aron magpakaaron-ingnon nga mga minahal sa kinabuhi ug kuhaon ang tinigom nga kwarta sa mga retiree. Naghimo ang mga kriminal og peke nga mga identidad ug fraudulent documents sa dako kaayong sukod.

Sa Australia lamang, ang scams ug fraud nga napadali pinaagi niini nga mga tool nagkantidad sa komunidad og kapin sa duha ka bilyong dolyar matag tuig—ug nagpadayon sa pagsaka ang maong kantidad samtang nag-uswag ang teknolohiya.

Aduna usab kini'y mas hilom nga epekto, usa nga sayon dili mamatikdan hangtod nga mawala na kini: ang pagkahanaw sa lokal nga pagbalita. Samtang mas daghang revenue ang moadto sa mga tech platform, nagsira ang mga lokal nga newsroom, nga nagmugna og news deserts ug nagbilin nga walay motaho bahin sa mga desisyon sa konseho, court proceedings, o kon giunsa paggasto ang kwarta sa publiko.

Gisukod sa usa ka 2024 study ang mosunod nga epekto: kon mawala ang local news coverage, mosaka og mga pito ka porsiyento ang corruption sa maong komunidad.

Dili kana usa ka sulagma—mao kana ang mahitabo kon wala nay nahibilin nga nagbantay. Dili imposible nga masulbad kining tanan, apan dili kini masulbad nga walay molihok.

Ang usa ka katilingban nga maayo ang paglihok nagkinahanglan gihapon og mga tao kansang trabaho mao ang pagsusi, pag-verify, ug pagbalita kon unsa gyud ang nahitabo—ug magpadayon lamang kini nga trabaho kon kini suportahan, basahon, ug bayran.

Busa karong adlawa, sa World News Day, yano ang hangyo: suportahi ang Australian journalism.

Pag-subscribe niini. Saligi kini labaw sa usa ka nindot tan-awon apan walay source nga summary.

Tungod kay samtang nagpadayon sa pag-uswag ang mga tool sa paghimo og bakak, mas nagkalig-on usab ang rason sa pagsuporta sa mga tao nga komitado sa kamatuoran.

Si Michael Miller mao ang Executive Chairman sa News Corp Australasia. Gikomisyon kining opinion piece isip kabahin sa kampanya sa World News Day, usa ka inisyatiba nga nagpakita sa bili sa pagbalita.

Ang mga mag-republish kinahanglan nga magpabilin niining pahinumdom ug maghatag og credit sa orihinal nga awtor.

Libre kining i-republish sa tibuok ug libre usab nga hubaron, basta matinud-anong mapreserbar sa translation ang orihinal nga mensahe ug dili mausab ang kahulogan o unod niini. Gitugotan ang ginagmayng pag-edit sa gitas-on o house style basta sundon ang samang kondisyon. Kung mahimo, palihog paghatag og link balik sa World News Day (worldnewsday.org).