top of page
Bai (150 x 150 px) (100 x 100 px).png

Ang Tanan Grasya

Sa miaging tuig, giimbitar ko sa usa ka pari sa Rome nga mobisita kaniya tungod kay nahatagan ko og multiple-entry visa human sa among jubilee pilgrimage. Gisugyot niya nga maayong mobisita sa Diocese of Macerata, tungod kay nakaadto na man ko sa Vatican. Daghan og matahom nga mga lugar sa maong dapit, lakip ang pipila ka mga shrine ug importanteng relihiyosong mga lugar.

Fr. Mark Munda

September 22, 2026 at 6:32:44 AM

Fr. Mark Munda

Sa miaging tuig, giimbitar ko sa usa ka pari sa Rome nga mobisita kaniya tungod kay nahatagan ko og multiple-entry visa human sa among jubilee pilgrimage. Gisugyot niya nga maayong mobisita sa Diocese of Macerata, tungod kay nakaadto na man ko sa Vatican. Daghan og matahom nga mga lugar sa maong dapit, lakip ang pipila ka mga shrine ug importanteng relihiyosong mga lugar.


Maayo na lang nga nakakita ko og barato nga tiket, busa gigamit nako ang higayon nga makaadto. Tukma usab kaayo ang panahon tungod kay nakasaulog ko sa akong sacerdotal anniversary atol niini nga pilgrimage.


Sa daghang mga lugar nga mahimong bisitahan, gipili nako ang Shrine of Saint Nicholas of Tolentino tungod kay nagkaduol na ang iyang fiesta ug devotee kaniya ang cura nga si Jeremiah Aquino Adviento sa Punta, Manila. Nag-ampo ko sa iyang lubnganan ug gisuroy ang sanctuary.


Laing lugar nga akong gibisita mao ang birthplace ni Saint Maria Goretti. Personal nako kining gipili tungod kay adunay parish sa Manila nga nagdala sa iyang ngalan, diin ang akong classmate karon nagserbisyo isip parish priest. Tungod kay nagtrabaho usab ko sa usa ka eskwelahan, si Saint Maria usa ka maayong ehemplo alang sa among mga batan-ong estudyante.


Samtang nagbiyahe padulong didto, among gihisgutan ang kinabuhi ni Saint Maria Goretti. Among gihisgutan kon giunsa niya pagpakita ang kaluoy sa Diyos pinaagi sa pagpasaylo sa iyang kaaway nga miatake ug misulay sa pag-abuso kaniya. Bisan og namatay siya tungod sa iyang mga samad, sa wala pa siya mamatay, gipasaylo niya ang iyang attacker, ug gipahayag ang iyang dakong tinguha nga makaabot usab kini sa langit.


Ang iyang kinabuhi usa ka gamhanang hulagway sa atong mga pagbasa karong 24th Sunday in Ordinary Time. Gitudloan kita sa atong liturhiya kon unsa kamaluluy-on ang Diyos ug kon giunsa kita pagtawag nga magmaluluy-on sa usag usa. Sama sa panultihon, “To err is human; to forgive, divine.”


Gipasiugda sa atong mga pagbasa ang tulo ka butang: una, ang kaalam sa pagpasaylo; ikaduha, nga namatay si Kristo alang sa kapasayloan sa atong mga sala; ug ikatulo, nga ang tinuod nga pagpasaylo kinahanglan ihatag nga walay kinutoban o pagpihig. Ang tanan angayan nga pasayloon.


Ang Kaalam sa Pagpasaylo


Sa First Reading gikan sa Book of Sirach, gipakita kanato ang lawom nga karaang kaalam: “Forgive your neighbor the wrong he has done, and then your sins will be forgiven when you pray.” Gipakita sa Sirach ang pagkawalay kapuslanan sa pagkupot sa kasuko samtang nagpaabot sa kaluoy sa Diyos.


Ang pagkupot sa kalagot sama sa pag-inom og hilo ug pagpaabot nga ang laing tawo maoy mag-antos. Karong panahona, daghang mga sakit ang nalambigit sa stress ug emosyonal nga mga kabug-aton. Ang pagpasaylo ug pagbuhi sa mga kasakit makaayo kanato dili lamang sa espiritwal, kondili usab sa pisikal.


Maayo nga magpasaylo tungod kay makapahupay kini kanato gikan sa kapait ug makahatag og kaayohan sa atong mga relasyon ug lawas. Kung gusto mong gumaan ang pakiramdam mo, magpatawad ka.


Ang Rason sa Sakripisyo ni Kristo


Sa Second Reading, gipahinumdoman kita ni Saint Paul: “If we live, we live for the Lord, and if we die, we die for the Lord.” Nagdala kini kanato ngadto sa pinakaubod sa atong pagtuo: nganong namatay si Jesus sa Krus? Gihatag Niya ang Iyang kinabuhi aron sumpayon ang gintang nga gihimo sa mga sala nga nagbulag kanato gikan sa Diyos. Utang kini nga dili gayod nato mabayran sa atong kaugalingon. Ang Iyang kamatayon mao ang kinatas-ang bili nga gibayad alang sa kapasayloan sa atong mga sala.


Karong umaabot nga Lunes, atong saulogon ang Exaltation of the Holy Cross, nga nagpahinumdom kanato sa rason nganong mianhi si Kristo sa kalibotan: aron magdala og kapasayloan sa mga sala ug ibalik ang atong relasyon sa Diyos. Kapag nakita natin ang krus ni Hesus, tayo ay pinapaalalahanang magpatawad.


Pagpasaylo nga Walay Kinutoban o Kondisyon


Sa dihang gipangutana ni Peter si Jesus sa Gospel karon kon kinahanglan ba niyang pasayloon ang usa ka igsoon hangtod sa pito ka higayon, nagtuo siya nga sobra na siya kamanggihatagon. Apan giwagtang ni Jesus ang tawhanong pag-ihap: “Not seven times, but seventy-seven times.”


Gikinahanglan ni Kristo:


Una, ang pagpasaylo nga walay kinutoban: Hindi dapat tayo nagbibilang kung ilang beses tayo magpapatawad, kasi kahit ilang beses tayo humingi ng tawad sa Diyos, tayo ay pinapatawad. Ang kaluoy dili listahan sa pag-ihap; kinahanglan kini mahimong walay kataposang batasan sa kasingkasing.


Ikaduha, ang pagpasaylo nga walay pagpihig: Dili nato mahimong itagana lamang ang pagpasaylo alang niadtong sama kanato og panagway, pareho nato og mga panglantaw, o nakakuha sa atong pagmahal. Dapat kapag nagpatawad tayo, hindi natin pinipili, kasi ang Diyos ay hindi namimili.


Sa kataposan, ang pagpasaylo nga walay pag-ihap sa bili o kabug-at: Bisan unsa pa kalalom ang sala, gitawag kita ni Kristo nga buhian ang utang, sama sa hari sa parable nga nagpasaylo sa dili mabayrang utang sa iyang sulugoon.


’Yan ang kagandahan sa mga bata—kapag nag-away, sandali lang, bati at balik agad sa paglalaro. Pero ang mga matatanda, kapag nag-away, habang-buhay nang walang pansinan. Paalala sa atin ngayon: kapag magpapatawad tayo, dapat walang bilangan, walang pilian, at walang sukatan.


Sa wala pa mi makaabot sa birthplace ni Saint Maria Goretti, gihisgutan sa akong kaubang pari nga adunay mga hungihong ug lokal nga mga panaghisgot bahin sa pag-abli sa cause for beatification ni Alessandro Serenelli—ang tawo nga mipatay kang Saint Maria Goretti.


Human magsilbi og 27 ka tuig sa prisohan, tinuod siyang nakabig ug nahimong lay Franciscan. Aduna usab usa ka asoy bahin sa usa ka panan-awon ni Saint Maria Goretti nga nagtanyag kaniya og 14 ka liryo—simbolo sa 14 ka samad nga iyang gipahamtang—nga maoy nakapukaw sa iyang pagkakabig.


Mitestigo pa gani siya atol sa beatification process ni Saint Maria. Ang iyang dakong espiritwal nga kausaban maoy nakaaghat sa pipila nga ikonsiderar kini nga cause.


Sa sinugdan, gibati sa akong kauban nga mahimo kining maghimo og komplikadong precedent, ug miuyon ko sa una—lisod alang sa atong tawhanong kinaiya nga dawaton ang usa ka kanhing bayolenteng nakasala isip balaang ehemplo. Apan samtang among gihisgutan ang mas lawom nga kahulogan sa grasya sa Diyos, nahinumdoman namo ang kahulogan sa Divine Mercy.


Mitungha ang lawom nga kahilom tali kanamo, ug giingnan nako siya, “Parang may anghel na dumaan.” Naamgohan namong duha nga walay tawhanong hunahuna nga makatugkad sa giladmon sa kaluoy ug gugma sa Diyos. Nagkauyon kami nga itugyan ang tanan ngadto sa mga kamot sa Diyos.


Samtang nangandam ko sa pagsaulog sa akong sacerdotal anniversary sa Setyembre 19—usa ka panahon nga gipaambit sa daghang mga pari sa Manila—lawom akong gipahinumdoman sa akong kaugalingong pagkadili takos. Nahimo akong pari dili tungod sa akong kaugalingong merito, kondili tungod lamang sa kaluoy ug kaayo sa Diyos.


Pinaagi sa Iyang kapasayloan, nagbarog ko karon isip pari. Ang tanan grasya.


Si Father Mark Munda mao ang head sa Archdiocese of Manila Educational System-Cluster III.


Disclaimer: Ang mga opinyon nga gipahayag sa awtor iya lamang ug wala sa bisan unsang paagi nagrepresentar sa Ato ni Bai.

bottom of page