Pilipinas nagduso sa mas lig-on nga ASEAN cooperation sa pagkunhod ug pagpahimulos sa basura

Iduso sa Pilipinas ang mas lig-on nga kooperasyon sa rehiyon sa pagkunhod sa basura ug pagpahimulos pag-usab sa mga mapuslanong materyales gikan niini samtang kini ang mag-host sa usa ka ASEAN dialogue bahin sa circular economy karong bulana.

Magtigom ang mga policymaker, representante sa industriya, ug civil society alang sa ASEAN Regional Dialogue on Circular Economy (ARDCE) sa Makati sa Setyembre 22-23 ubos sa 2026 ASEAN Chairship sa Pilipinas.

Hisgutan sa mga miyembro sa Association of Southeast Asian Nations (ASEAN) ang mga paagi aron biyaan ang “take-make-dispose” nga sistema ug mosagop og mga pamaagi nga makapadugay sa paggamit sa mga materyales pinaagi sa paggamit pag-usab, pag-recycle, ug episyenteng paggamit sa mga kapanguhaan.

Gipasiugda ni Department of Environment and Natural Resources (DENR) Secretary Juan Miguel Cuna, sa usa ka naunang pahayag, ang panginahanglan sa dugayng solusyon nga gigiyahan sa ASEAN Framework for Circular Economy, ASEAN Sustainable Consumption and Production Framework, ug ASEAN Regional Action Plan on Marine Debris.

“Long-term solutions must also address the problem at its source and strengthen measures that can discourage repeated abuse of natural resources,” matod ni Cuna, nga nagtumong sa waste management framework sa nasod ubos sa Extended Producer Responsibility (EPR) Act ug uban pang mga polisiya.

Lakip sa agenda sa umaabot nga tigom ang mga nasudnong polisiya sa circular economy, papel sa local governments, EPR, ug mga pamaagi sa pagpundo ug merkado nga makatabang sa mga negosyo ug komunidad sa pagbalhin ngadto sa circular economy.

Ipasiugda usab sa Pilipinas ang panginahanglan nga maapil ang micro, small and medium enterprises (MSMEs) ug informal waste workers sa pagbalhin ngadto sa mas organisado ug mas lapad nga circular economy systems.

Miingon ang Pilipinas nga ang paningkamot sa rehiyon mahimong mosangpot sa mas limpyo nga mga komunidad, mas daghang oportunidad sa panginabuhian pinaagi sa recycling ug pagpahimulos pag-usab sa mga mapuslanong materyales gikan sa basura, ug mas lig-on nga suporta alang sa informal waste workers nga nalambigit na niini nga mga kalihokan.

“Because waste and pollution do not stop at borders, the region’s response has to be shared, and the Dialogue is designed to turn that shared urgency into partnerships and investments member states can act on,” dugang niini.

Ang duha ka adlaw nga dialogue maghimo og ASEAN Chair’s Summary on Circular Economy Policy and Implementation, nga maglangkob sa importanteng mga mensahe sa polisiya ug mga rekomendasyon.

Ipresentar ang summary sa ASEAN Circular Economy Forum sa Oktubre ug makatampo kini sa mga diskusyon alang sa 49th ASEAN Summit sa Manila sa Nobyembre.

Gilangkuban ang ASEAN sa Brunei, Cambodia, Indonesia, Laos, Malaysia, Myanmar, Singapore, Pilipinas, Thailand, Timor-Leste, ug Vietnam.

-Ato ni Bai